ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD Hava Kuvvetleri’nin Uygun Fiyatlı Toplu Füze Ailesi (Family of Affordable Mass Missiles – FAMM) programı kapsamında üç savunma şirketiyle çerçeve anlaşmalar imzaladı. Program, mevcut uzun menzilli mühimmatlara göre daha düşük maliyetli seyir füzelerinin yüksek adetlerde tedarik edilmesini amaçlıyor.
Pentagon’un açıkladığı anlaşmalar kapsamında Anduril Industries Barracuda-500, CoAspire Rapidly Adaptable Affordable Cruise Missile (RAACM) ve Zone 5 Technologies ise Rusty Dagger füzesiyle programa dahil edildi.
Programın temel hedefi, maliyet etkin mühimmatların daha önce yalnızca yüksek maliyetli uzun menzilli seyir füzelerinin üstlendiği görevlerin önemli bölümünü yerine getirebilmesini sağlamak. Böylece ABD Hava Kuvvetleri’nin uzun süreli yüksek yoğunluklu harekâtlarda mühimmat stoklarını daha sürdürülebilir şekilde kullanması hedefleniyor.
Karşılaştırma açısından, ABD’nin halen kullandığı AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM) ailesinin birim maliyeti 1,3 milyon doların üzerinde bulunuyor. Hava Kuvvetleri ise FAMM kapsamında geliştirilecek mühimmatların yaklaşık 218 bin dolar seviyesinde birim maliyete sahip olmasını hedefliyor.
FAMM programı iki farklı konfigürasyondan oluşuyor. FAMM-L varyantı savaş uçakları ve bombardıman uçaklarından taşınarak fırlatılacak şekilde tasarlanırken, FAMM-P varyantı ise nakliye uçaklarından palet sistemiyle bırakılacak. Her iki varyant için de 250 ila 500 mil (yaklaşık 400-800 kilometre) menzil hedefleniyor.
Anduril, imzalanan çerçeve anlaşmasının yedi yıl süreli olduğunu ve ilk teslimatların 2027 yılında başlamasının planlandığını açıkladı. Şirkete göre ABD Hava Kuvvetleri, tüm tedarikçiler ve her iki varyant dahil olmak üzere yılda 8.000 adede kadar FAMM mühimmatı satın almayı planlıyor.
Ancak imzalanan belgeler doğrudan tedarik sözleşmesi niteliği taşımıyor. Çerçeve anlaşmalar, şirketlerin gelecekteki siparişler için uygun tedarikçi olarak belirlenmesini sağlarken, üretim kapasitesine yatırım yapmalarını teşvik eden uzun vadeli bir iş modeli sunuyor.
Savunma Bakanlığı, mühimmatların henüz test, doğrulama ve kalifikasyon süreçlerini tamamlaması gerektiğini belirtti. Fiili seri alımların ise Pentagon’un talep ettiği çok yıllı tedarik yetkisinin Kongre tarafından onaylanmasına bağlı olacağı ifade edildi.
Anduril yaptığı açıklamada Barracuda-500’ün seri üretilebilir ve düşük maliyetli mühimmat konseptini temsil ettiğini belirterek, sistemin ABD’nin uzun menzilli hassas vuruş kapasitesini genişletmek amacıyla geliştirildiğini bildirdi.
Pentagon, program kapsamında rekabeti sürdürmek amacıyla sabit fiyatlı sözleşme modeli uygulayacak. Buna göre siparişler, performans kriterlerini karşılayan tüm üreticiler arasında paylaştırılacak; üretim hedeflerini aşan şirketler ise ek sipariş almaya hak kazanabilecek.
Pentagon’un bütçe projeksiyonlarına göre önümüzdeki beş yıllık dönemde tüm üreticilerden toplam 28.000 füze tedarik edilmesi ve bunun için yaklaşık 12,6 milyar dolar harcanması öngörülüyor. Yıllık alım miktarının plan döneminin son yılında yaklaşık 7.990 adede ulaşması bekleniyor.
Program, Savunma Bakanı Pete Hegseth döneminde yürütülen Tedarik Dönüşüm Stratejisi kapsamında geliştiriliyor. Strateji, savunma tedarik süreçlerini hızlandırmayı ve geleneksel yüklenicilerin yanı sıra yeni teknoloji şirketlerinin de savunma sanayii tedarik zincirine katılımını artırmayı hedefliyor.
Satın Alma ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Savunma Müsteşarı Michael P. Duffey, FAMM anlaşmalarının savunma sanayi tabanını genişlettiğini, yeni kabiliyetlerin daha kısa sürede hizmete alınmasına katkı sağladığını ve özel sektör yatırımlarını teşvik ettiğini söyledi.
Zone 5 Technologies, Haziran ayında Norveç merkezli savunma şirketi Kongsberg Defence & Aerospace tarafından satın alınmıştı. Anduril California, CoAspire ise Virginia merkezli faaliyetlerini sürdürüyor.
FAMM programı, ABD Kara Kuvvetleri’nin yürüttüğü Low-Cost Containerized Missile (LCCM) programını tamamlayıcı nitelik taşıyor. Pentagon, Mayıs ayında LCCM kapsamında Anduril, CoAspire, Zone 5 Technologies ve Leidos’un seçildiğini açıklamıştı. Program, kara konuşlu düşük maliyetli uzun menzilli füze kabiliyetlerinin geliştirilmesini amaçlıyor.
ABD Savunma Bakanlığı son yıllarda, Çin ile yaşanabilecek yüksek yoğunluklu çatışma senaryolarında mühimmat stoklarının hızla tükenebileceği değerlendirmesi doğrultusunda seri üretilebilir ve daha düşük maliyetli mühimmat projelerine öncelik veriyor. FAMM programı da bu yaklaşımın hava platformlarına yönelik en kapsamlı girişimlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
FAMM programı, ABD’nin uzun menzilli hassas vuruş kapasitesini daha düşük maliyetle genişletmeyi ve savunma sanayi üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor. Programın başarısı, yüksek yoğunluklu harekâtlarda mühimmat stoklarının sürdürülebilirliği açısından Pentagon’un uzun vadeli tedarik planlarında önemli rol oynayabilir.
