Pentagon’un Yeni Ulusal Savunma Stratejisi: Avrupa Bu Kez Yalnız mı Kalıyor?

0
6

Pentagon tarafından yayımlanan 2026 Ulusal Savunma Stratejisi (NDS), ABD’nin yurtdışındaki askeri varlığını yeniden şekillendirerek odağını anavatan savunmasına kaydıracağını açık biçimde ortaya koyuyor. Strateji belgesi, Avrupalı müttefiklerin Rusya’yı caydırmak için artık Washington’a eskisi kadar güvenemeyeceklerine işaret ediyor.

Pentagon, Ulusal Savunma Stratejisi’nin (National Defense Strategy – NDS) gizli olmayan versiyonunu dikkat çekici biçimde sessiz bir şekilde yayımladı. Bakanlık, belgeyi Cuma günü saat 19.00’da, ABD’nin doğu kıyısının yaklaşan büyük bir kar fırtınasına odaklandığı sırada, herhangi bir tanıtım faaliyeti yürütmeden kamuoyuna sundu.

Belgeye, Savunma Bakanı Pete Hegseth’in açıklamalarını içeren bir video da eşlik etmedi. Bu yaklaşım, Pentagon’un önceki strateji yayınlarından belirgin biçimde ayrışıyor.

Ulusal Güvenlikte Yeni Öncelik: Anavatan Savunması

Pentagon’un yeni Ulusal Savunma Stratejisi, ABD’nin anavatan savunmasını, Hint-Pasifik bölgesinin de önüne koyarak birinci öncelik haline getiriyor. Strateji, Avrupa ve Güney Kore’de konuşlu ABD kuvvetlerinde azaltıma gidilebileceğine dair güçlü sinyaller içeriyor.

Pentagon, yaklaşık bir yıldır “Amerika Önce” dış politikasının Avrupa’nın kendi savunma kapasitesini artırmasını zorunlu kıldığını savunuyordu. Cuma günü geç saatlerde yayımlanan 2026 NDS, bu yaklaşımı ABD ordusunun temel yol haritası haline getirdi.

Trump yönetimi tarafından geçen yıl yayımlanan diğer stratejik belgelerde olduğu gibi, bu strateji de Avrupa’ya açık bir mesaj veriyor: Rusya’yı caydırma sorumluluğu artık büyük ölçüde Avrupalı müttefiklerin omuzlarında olacak.

Belge, ABD’nin müttefiklerine olan taahhüdü ile Amerikan çıkarlarının savunulmasını iki ayrı kavram olarak ele alıyor ve ordunun önceliğinin ikincisi olacağını vurguluyor. Bu yaklaşım, ABD’nin onlarca yıldır NATO ve diğer ittifaklar üzerinden “küresel demokrasiyi savunma” misyonuna yaptığı vurgudan keskin bir kopuş anlamına geliyor.

Nitekim dikkat çekici bir detay olarak, “demokrasi” kelimesi belgede hiç yer almıyor.

Bu yaklaşım, ilk kez resmi doktrin düzeyinde açıkça kayda geçirilmiş oldu.

Batı Yarımküre ve “Altın Kubbe” Vurgusu

Hegseth, stratejinin giriş bölümünde ABD’nin her yerde tek başına hareket etmeyeceğini, ancak müttefiklerin “sorumsuz tercihlerinin” doğurduğu güvenlik açıklarını telafi etmeyeceğini ifade ediyor. Buna göre Pentagon, Amerikalıların çıkarlarına yönelik “en ciddi ve en tehlikeli tehditlere” öncelik verecek.

Belgede en büyük coğrafi vurgu Batı Yarımküre’ye yapılıyor. Bu kapsamda:

  • Kuzey Amerika için “Altın Kubbe” füze savunma sistemi
  • Arktik’ten Güney Amerika’ya, özellikle Grönland’a askeri ve ticari erişimin güvence altına alınması ön plana çıkıyor.

Belgeye göre anavatan savunması; sınır güvenliğinin sağlanması, narkoterörizmle mücadele, hava sahasının korunması ve Batı Yarımküre’de ABD çıkarlarının savunulmasını kapsıyor. Trump’ın “Golden Dome” füze savunma girişimi, insansız hava araçlarına karşı sistemler ve güçlü bir nükleer caydırıcılık yaklaşımı bu başlık altında öne çıkıyor.

Strateji belgesinde, Panama Kanalı, Amerika Körfezi ve Grönland gibi “kritik bölgelere erişimin garanti altına alınacağı” özellikle vurgulanıyor. Grönland’ın belgede beş kez geçmesi dikkat çekiyor.

Trump Dönemi Vurgusu Dikkat Çekiyor

2022 tarihli NDS ile 2026 sürümü arasında belirgin siyasi farklar bulunuyor. Önceki belgede “Başkan Biden” ifadesi yalnızca iki kez yer alırken, daha kısa olmasına rağmen 2026 NDS metninde “Başkan Trump” ifadesi 47 kez geçiyor.

Savunma Bakanı Pete Hegseth, Aralık ayında Reagan Savunma Forumu’nda yaptığı konuşmada bu yaklaşımın sinyalini vermişti. Hegseth, ABD’nin Batı Yarımküre’deki askeri hâkimiyetini yeniden tesis edeceğini ve Monroe Doktrini’nin geçerliliğini koruduğunu vurgulamıştı.

Pentagon’un Dört Temel Önceliği

Yeni Ulusal Savunma Stratejisi’ne göre Pentagon’un önümüzdeki dönemdeki dört ana önceliği şu şekilde sıralanıyor:

  1. ABD anavatanını savunmak
  2. Hint-Pasifik’te Çin’i caydırmak
  3. Müttefikler ve ortaklarla yük paylaşımını artırmak
  4. ABD savunma sanayi tabanını güçlendirmek

Çin’i Caydırma: Hint-Pasifik Odaklı Strateji

Pentagon, Hint-Pasifik’te Çin’i caydırmayı ikinci öncelik olarak tanımlıyor. Belge, çatışmayı önlemeyi ve gerilimi düşürmeyi hedefleyen bir yaklaşım benimserken, Birinci Ada Zinciri boyunca güçlü bir “reddetme savunması” oluşturulacağını açıkça ifade ediyor.

Bu kapsamda ABD, bölgedeki müttefik ve ortaklarının kolektif savunmaya daha fazla katkı sağlamasını hedefliyor. Dikkat çekici bir detay olarak, belgede “Tayvan” kelimesi hiçbir yerde geçmiyor.

Asya ve Orta Doğu Yaklaşımı

Asya’da ise Pentagon, Hint-Pasifik bölgesindeki askeri varlığını güçlendirmeye devam edecek. Japonya’dan Güneydoğu Asya’ya uzanan birinci ada zinciri boyunca daha fazla kuvvet ve savunma unsuru konuşlandırılması öngörülüyor.

Orta Doğu bölümünde ise Irak veya Gazze’ye doğrudan atıf yapılmıyor. Strateji, bölgedeki ABD askeri ayak izinin azaltılmasını ve güvenliğin, ABD silah satışlarıyla desteklenen bölgesel ortaklar tarafından sağlanmasını hedefliyor. Bununla birlikte, İran kaynaklı riskler nedeniyle ABD’nin bölgeye tamamen sırtını dönemeyeceği de dolaylı olarak kabul ediliyor.

Savunma Sanayi Tabanı: Dördüncü Kritik Ayak

2026 NDS’de savunma sanayi tabanı, ilk kez stratejinin temel sütunlarından biri olarak konumlandırılıyor. Pentagon, endüstriyel kapasitenin yenilenmesi, geleneksel olmayan tedarikçilerin sisteme dahil edilmesi ve Kongre ile müttefiklerle daha yakın iş birliği hedeflerini öne çıkarıyor.

Belgeye göre amaç, ABD savunma sanayisini hem kısa vadeli krizlere hem de uzun vadeli büyük güç rekabetine hazırlıklı hale getirmek.

Ton ve Üslup Değişikliği

2026 Ulusal Savunma Stratejisi, içeriği kadar üslubuyla da önceki belgelerden ayrılıyor. Metin, yer yer Pentagon’un klasik planlama belgesinden çok, Hegseth’in askerlere hitaben yaptığı politik bir konuşma havası taşıyor.

Belgede:

  • Önceki yönetimlere yönelik tekrar eden eleştiriler
  • Trump ve Hegseth’in çok sayıda fotoğrafı
  • İran ve Venezuela’da gerçekleştirilen askeri operasyonlara övgüler
  • “Savaşçı ruhu” vurgusuna çok sayıda atıf

yer alıyor.

2022’de yayımlanan önceki stratejide ise ne Başkan Joe Biden’ın ne de Savunma Bakanı Lloyd Austin’in fotoğrafları yer almadı, benzer bir söylem dili kullanılmıyordu.

Kongre tarafından zorunlu tutulan ve her dört yılda bir yayımlanan NDS, Pentagon’un silah sistemleri, kuvvet yapısı ve küresel konuşlanma kararları için temel kılavuz niteliği taşıyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here