Romanya Hava Kuvvetlerine ait iki F-16 savaş uçağı, 17 Ekim Cumartesi akşamı Karadeniz’de, Tuna Deltası’ndaki Sulina açıklarında ulusal hava sahasını ihlal eden iki Geran tipi saldırı insansız hava aracını (İHA) düşürdü. Olay, Romanya’nın talebiyle NATO Kuzey Atlantik Konseyinin Karadeniz güvenliğini görüşmek üzere 20 Ekim Salı günü toplanmasından üç gün önce yaşandı.
Romanya Ulusal Savunma Bakanlığı, imha edilen hedeflerin “Geran ailesine ait jet tahrikli saldırı İHA’ları” olduğunu açıkladı. Bakanlık, İHA’ları kimin fırlattığını belirtmedi. Geran, Rusya’nın İran tasarımı Shahed ailesine dayanan saldırı İHA’larına verdiği addır.
Önleme kronolojisi
Bakanlığın açıklamasına göre radar gözetleme sistemi, Yılan Adası’nın yaklaşık 120 kilometre doğusunda güneybatı yönünde ilerleyen bir hava hedefi grubunu tespit etti. Hava polisliği görevindeki iki F-16, yerel saatle 17.43’te 86. Borcea Hava Üssü’nden havalandı.
İlk İHA, ulusal hava sahasında iki dakika uçtuktan sonra saat 18.01’de Sulina’nın güneydoğusunda düşürüldü. İkinci İHA ise hava sahasında beş dakika kaldıktan sonra 18.05’te Sulina’nın doğusunda imha edildi. Savunma Bakanı Radu Miruță, angajmanların Sulina’nın yaklaşık 25 kilometre güneydoğusunda ve 20 kilometre doğusunda gerçekleştiğini belirtti.
Miruță, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, “Birkaç dakika önce Karadeniz üzerinde Romen askeri pilotlar iki İHA’yı angaje etti ve düşürdü. Tebrikler, meslektaşlarım! Şimdiye kadar harcanan hiçbir emek boşa gitmedi” dedi.
Aynı gün saat 01.54’te, Tulcea bölgesindeki Plauru yakınlarında verilen ayrı bir alarm üzerine Mihail Kogălniceanu üssünden İspanyol F-18’leri havalandı. Bu olayda hava sahası ihlali yaşanmadı.
Artan İHA tehdidi
Bakanlık, son bir haftada sınıra yakın Ukrayna hava sahasında sekiz ayrı olayda hava hedefi tespit edildiğini açıkladı. Bunların dördünde İHA’lar kısa süreliğine Romanya hava sahasına girdi. Aynı dönemde Romanya karasuları da dahil olmak üzere Karadeniz’de çok sayıda ticari gemi İHA saldırısına uğradı.
Ekim başında Ukrayna menşeli tahıl taşıyan bir gemi Romanya’nın münhasır ekonomik bölgesinde battı, iki kişi hayatını kaybetti. 13 Ekim’de ise Bulgaristan açıklarında iki ticari gemi İHA saldırısına hedef oldu. Bakanlık, ulusal hava sahası ve karasularını korumaya yönelik prosedürlerini ve müdahale tedbirlerini sürekli güncellediğini bildirdi.
NATO gündeminde Karadeniz
Romanya Dışişleri Bakanlığı, Kuzey Atlantik Konseyinin 20 Ekim’de Karadeniz’de savunma ve caydırıcılık başlığıyla özel oturumla toplanacağını müttefiklere bildirdi. Bükreş, gemilere yönelik saldırıların ardından 15 Ekim’den bu yana toplantı talep ediyordu. Dışişleri Bakanı Oana Țoiu, X hesabından “Karadeniz yeniden güvenli olacak” mesajını paylaştı.
Romanya, hava sahasını ihlal eden İHA’ların düşürülmesine imkân tanıyan yasal çerçeveyi Temmuz 2025’te yürürlüğe koydu. Ülke, bu yetkiyi ilk kez 24 Temmuz 2026’da bir F-16 ile Buzău üzerinde kullanmıştı. Cumartesi günkü angajman, Romanya’nın Karadeniz üzerindeki karasularında tek görevde iki saldırı İHA’sını imha ettiği ilk olay olarak kayda geçti.
İHA tehdidinin hava sahası ihlallerinden ticari deniz trafiğine kayması, NATO’nun güneydoğu kanadında hava savunması ve deniz güvenliğini aynı gündemde birleştiriyor. Salı günkü toplantının, Karadeniz’deki hava polisliği ve gözetleme kapasitesine ilişkin müttefik tartışmalarını öne çekmesi bekleniyor.
