Türk savunma sanayisinde 2025 yılı itibarıyla projelendirme süreci tamamlanan 14 yeni AR-GE projesi için imza töreni düzenlendi. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, törende yaptığı konuşmada küresel savunma rekabetinin artık yalnızca platform üretimiyle sınırlı olmadığını; algoritmalar, veri, malzeme bilimi, mikroelektronik ve kuantum teknolojilerinin merkezde yer aldığını vurguladı.
Görgün, “Bugün attığımız imzalar sadece yeni projeleri değil, Türkiye’nin teknoloji temelli bağımsızlık iradesini ve geleceğin harp ortamına yönelik yol haritasını da teyit ediyor” dedi. Küresel AR-GE harcamalarının 2023 itibarıyla 130 milyar doları aştığına dikkat çeken Görgün, Türkiye’nin bu yarışta geri kalmaması için stratejik teknolojilere yatırımın kaçınılmaz olduğunu ifade etti.
Yapay Zekâdan Kuantuma Uzanan Stratejik Projeler
İmzalanan 14 proje; yapay zekâ, otonom sistemler, ileri malzemeler, haberleşme ve kuantum teknolojileri gibi kritik alanlarda milli kabiliyetlerin geliştirilmesini hedefliyor. Program kapsamında 13 firma, 5 üniversite ve 5 araştırma kurumu ana ve alt yüklenici olarak görev alıyor.
Projeler şunlar:
- İKON – İmge Konumlandırma Yöntemleri
- KİDA-PORT – Kamikaze İnsansız Deniz Araçları için yapay zekâ tabanlı rota takibi
- CENGİZ – Otonom kara araçları için yapay zekâ ve sesle kontrol sistemi
- SİBER İKİZ – Dijital ikiz tabanlı siber saldırı tespit ve savunma sistemi
- AYAZ – Askeri dalga şekilleri için yapay zekâ algoritmaları
- MİTHAT – Milimetre ve terahertz bant haberleşme teknolojileri
- MURAT – Uyarlanabilir meta yüzey geliştirilmesi
- ZÜMRÜT – 4. nesil tek kristal malzeme ve döküm teknolojileri
- DORUK – Havacılık motor malzemeleri geliştirme (Faz-3)
- NEHİR – Uzaktan kimyasal ajan tespit sistemi
- BAHAR – MEMS tabanlı biyolojik ajan tespit sistemi
- ALAZ – Eklemeli imalat yöntemiyle yakıt teknolojileri
- DEFNE – Katı yakıt olgunlaştırma ajanı
- Kuantum Teknolojileri Geliştirme Platformu
Görgün, “Sahadaki caydırıcılık ve masadaki itibar artık kritik teknolojilerde söz sahibi olmakla ölçülüyor. Üstünlük; sensörün gördüğü, ağın taşıdığı ve yazılımın karar verdiği yerde ortaya çıkıyor” ifadelerini kullandı.
Savunma Şirketlerinden 3,3 Milyar Dolarlık AR-GE Yatırımı
ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN, İŞBİR, ASPİLSAN, TEI ve TUSAŞ’ın toplam AR-GE bütçesinin 3,34 milyar dolara ulaştığını belirten Görgün, yürütülen proje sayısının 1.600’ü aştığını söyledi. Çalışmaların yapay zekâ destekli sistemler, otonom platformlar, hipersonik teknolojiler ve enerji depolama gibi alanlara yayıldığını vurguladı.
14 yeni projenin toplam büyüklüğünün yaklaşık 44 milyon dolar olduğunu aktaran Görgün, bunun 40 milyon dolarlık kısmının üniversiteler ve araştırma enstitüleriyle yürütülecek olmasının, akademik bilginin sanayiye aktarımı açısından kritik önemde olduğunu belirtti. DÜFAS, ULAK, MERCAN/MİRA ve KEMENT projelerini örnek göstererek, AR-GE çıktılarının sahada somut başarıya dönüştüğünü ifade etti.
Görgün, 12. Kalkınma Planı kapsamında kuantum, yapay zekâ ve otonom sistemlerin öncelikli alanlar olmaya devam edeceğini, üniversiteler, enstitüler ve savunma sanayi şirketleri arasındaki eş güdümün sürdürülebilir bir AR-GE ekosistemi yarattığını söyledi.
