Yunanistan, İsrail ile Pazartesi günü Tel Aviv’de yaklaşık 3 milyar avroluk (3,5 milyar dolar) bir hava savunma anlaşması imzaladı. Yunanistan İsrail savunma anlaşması, iki ülke arasında bugüne kadarki en büyük savunma ihracatı olurken, Atina’ya “Aşil Kalkanı” adı verilen çok katmanlı bir ulusal hava savunma sistemi kazandıracak.
Tel Aviv’de imzalanan anlaşmayı İsrail Savunma Bakanlığı Genel Müdürü emekli Tümgeneral Amir Baram ile Yunan mevkidaşı Tümgeneral Ioannis Bouras onayladı. Anlaşma, İsrail füze savunma sistemlerini Yunanistan’ın uzun vadeli modernizasyon programının belkemiği haline getiriyor.
Üç yıl süren müzakerelerin ardından varılan mutabakat kapsamında sistem aşamalı olarak teslim edilecek. İsrail Savunma Bakanlığı, mimarinin 35 ay içinde tam operasyonel hazırlığa ulaşmasının planlandığını bildirdi.
Paket hangi sistemleri içeriyor?
İsrail Savunma Bakanlığı’na göre “Aşil Kalkanı” üç ana katmandan oluşuyor.
David’s Sling (Davut’un Sapanı), İsrail Füze Savunma Örgütü tarafından geliştirilen ve Rafael tarafından üretilen üst katman sistemi. Taktik balistik füzeleri, seyir füzelerini ve orta-uzun menzilli roketleri doğrudan kinetik çarpmayla imha etmek üzere tasarlanan sistem, süpersonik hızda hareket ediyor ve 40 ile 300 kilometre arasındaki tehditleri önleyebiliyor.
Rafael’in ürettiği SPYDER, karadan havaya füze sistemi olarak uçakları, helikopterleri, insansız hava araçlarını ve güdümlü mühimmatı içeren alçak irtifa tehditlerini etkisiz hale getiriyor. Bataryaların Yunan adalarına konuşlandırılması planlanıyor.
Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından üretilen Barak MX, dört farklı önleme füzesi modeliyle 35 ile 150 kilometre menzildeki seyir ve balistik füzelere, avcı uçaklarına, helikopterlere ve insansız hava araçlarına müdahale eden çok modlu bir savunma sistemi.
Paket ayrıca hava gözetimi için IAI iştiraki ELTA’nın ürettiği çok görevli MMR radarlarını ve tüm katmanları tek bir operasyonel tabloda birleştiren, Rafael’in geliştirdiği yapay zeka destekli ulusal komuta kontrol sistemini kapsıyor.
Ana pakete ek olarak taraflar, stratejik tesisleri korumak amacıyla Rafael’in Drone Dome insansız hava aracı önleme sistemi için 26 milyon avroluk (30 milyon dolar) ayrı bir anlaşma imzaladı.
Sistemler ne kadar operasyonel?
Anlaşmanın merkezindeki sistemler, İsrail’in son savaşlarından çıkardığı operasyonel dersleri taşıyor. İsrail Savunma Bakanlığı, mimarinin İran, Hizbullah ve Yemen’deki Husi milislerinden gelen binlerce hava tehdidini önleyen sistemlere dayandığını belirtti.
David’s Sling yıllardır aktif görevde. Sistem, 2023-2025 Gazze savaşında ve Haziran 2025’teki 12 günlük İran savaşında görev aldı. Jerusalem Post’un haberine göre David’s Sling, Haziran 2025’te 40 ile 300 kilometrelik tasarım menzilinin çok ötesinde, yaklaşık bin 500 kilometre menzilli bir İran balistik füzesini düşürerek yeteneklerini genişletti. İsrail, çatışma boyunca İran’ın fırlattığı balistik füzelerin yaklaşık yüzde 90’ını önledi.
Barak ailesi de ilk muharebe sınavını aynı çatışmada verdi. Israel Aerospace Industries’in açıklamasına ve Breaking Defense’in haberine göre, INS Sa’ar 6 korvetine entegre Barak Magen sistemi 15-16 Haziran 2025’te ilk önlemelerini gerçekleştirerek İran’dan fırlatılan 8 insansız hava aracını imha etti. Deniz kuvvetleri, operasyon boyunca yaklaşık 25 İHA’yı düşürdü.
İsrail, muharebe deneyiminden edindiği verilerle David’s Sling’i yükseltti ve Defense News’e göre yeni önleme testlerini başarıyla tamamladı. Bu deneyim, Atina’ya teslim edilecek mimarinin sahada denenmiş bileşenlere dayandığı mesajını güçlendiriyor.
Alım, Yunanistan’ın ordusunu 2030’a kadar modernize etme planının parçası. Atina, “Aşil Kalkanı”nın yanı sıra ABD’den 40 adede kadar F-35 savaş uçağı ve Fransa ile İtalya’dan fırkateyn satın almak için 2036’ya kadar yaklaşık 28 milyar avro (32 milyar dolar) harcamayı öngörüyor.
Anlaşma, Yunanistan ile İsrail arasındaki savunma işbirliğinin önemli ölçüde genişlediğini gösteriyor. İki ülke uzun süredir ekonomik ve diplomatik bağlara sahip ve düzenli ortak askeri tatbikatlar yürütüyor. Yunan şirketlerinin, Rafael ve IAI’nin alt yüklenicileri olarak anlaşmadan yaklaşık 700 milyon avro pay alması bekleniyor.
Mutabakat, İsrail’in ilk kez başka bir ülkeye uçtan uca eksiksiz bir hava savunma sistemi tedarik edeceği anlamına geliyor. ABD’nin Patriot sistemine yönelik yoğun talebe ve azalan stoklarına karşın, birçok Avrupa ülkesi daha uygun maliyetli İsrail sistemlerine yöneliyor.
Anlaşma, Yunanistan’ın komşusu ve rakibi Türkiye ile ilişkilerinin gerildiği bir döneme denk geldi. Atina, Ankara’nın artan insansız hava aracı kapasitesinden ve Ege Denizi ile Doğu Akdeniz’deki deniz sınırı anlaşmazlıklarından endişe duyuyor. Türkiye, yeni anlaşmaya henüz tepki göstermedi. Güney Kıbrıs, Aralık ayında İsrail’in Barak sistemini satın alan ilk ülke olmuştu.
Anlaşma, Yunan kamuoyunda tepkilere de yol açtı. Pew Araştırma Merkezi’nin Haziran ayındaki anketine göre Yunanların yaklaşık yüzde 76’sı İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’ya güvenmiyor. Yunanistan’ın eski Maliye Bakanı Yanis Varoufakis geçen hafta X’te, “Yunanistan’ın bir İsrail uydusuna dönüşümü baş döndürücü bir hızla ilerliyor” değerlendirmesinde bulundu.
