Bezos Earth Fund, küresel orman yangınlarının tespiti için tasarlanan ilk uydu ağı olan FireSat programına 26 milyon dolarlık yatırım yaptığını açıkladı. Yatırım, orman yangını tespitine yönelik bugüne kadarki en büyük tekil hayırseverlik hibesi olarak nitelendiriliyor.
Kâr amacı gütmeyen Earth Fire Alliance (EFA) tarafından yürütülen programa sağlanan kaynak, bu yaz yörüngeye girecek ilk 3 operasyonel FireSat uydusunun fırlatılması ve işletilmesini finanse edecek. Yatırım, Google.org ile Gordon ve Betty Moore Vakfı başta olmak üzere mevcut destekçilerin katkılarına ekleniyor.
Önce Amazon Havzası
İlk 3 uydu, Dünya’nın yangına en açık bölgelerinden biri olan Amazon Havzası’na odaklanacak ve kritik coğrafyalarda günde en az 2 kez izleme sağlayacak. Uydular, uzay sistemleri şirketi Muon Space’in Mountain View’daki (Kaliforniya) tesislerinde üretildi ve Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden bir SpaceX paylaşımlı fırlatma göreviyle uzaya gönderilecek.
EFA, ağı 2029’a kadar genişleterek gezegenin herhangi bir yerinde yaklaşık 4,5 metre boyutundaki küçük yangınları bile, kontrolden çıkmadan önce bir saat içinde tespit etmeyi hedefliyor. 2030’ların başında yaklaşık 50 uyduyla tam kapasiteye ulaşıldığında ağın, Dünya üzerindeki her noktayı 20 dakikada bir veya daha sık tarayabileceği bildirildi.
‘Daha hızlı müdahale’ arayışı
Bezos Earth Fund Başkan Yardımcısı Lauren Sánchez Bezos, yatırımın gerekçesini Los Angeles yangınlarına bağladı. Sánchez Bezos, “Los Angeles’taki yangınlar sırasında arkadaşlarımın ve ailemin her şeyini kaybetmesine tanık oldum. Bu his insanın içinde kalır ve şunu sormaya itiyor: Ya daha hızlı müdahale edebilseydik?” dedi.
Sánchez Bezos, FireSat’ın özel uydu ağı sayesinde “gezegenin herhangi bir yerindeki bir yangını 20 dakika içinde tespit etmeyi” amaçladığını belirterek yatırımı “toplulukları korumak ve doğayı muhafaza etmek için bahis oynamaya değer” bir adım olarak tanımladı.
Kızılötesi algılama
Muon Space tarafından geliştirilen gelişmiş kızılötesi uydular, plajda yakılan bir kamp ateşi kadar küçük yangınları tutuşmalarından birkaç dakika sonra tespit edebiliyor ve itfaiye teşkilatları ile bilim insanlarına neredeyse gerçek zamanlı yüksek çözünürlüklü veri sağlıyor.
Bezos Earth Fund Başkanı ve CEO’su Tom Taylor, fonun “iklim ve doğa alanındaki en zorlu sorunların çözümüne yardımcı olacak yenilikleri” desteklemeye odaklandığını söyledi. Taylor, “FireSat gibi algılama ve önleme teknolojileri; evleri ve toplulukları korumak, ormanları ve biyolojik çeşitliliği muhafaza etmek ve emisyonları azaltmak için inanılmaz bir potansiyele sahip” dedi.
Erken benimseyenler ağı
Dünya genelindeki itfaiye teşkilatları ve bilimsel kuruluşlar, FireSat’ın tasarımına katkıda bulundu ve EFA’nın Erken Benimseme Programı aracılığıyla verileri kullanmayı taahhüt etti. Amazon bölgesindeki katılımcıların yanı sıra programda ABD’den (Kaliforniya, Colorado, Oregon ve Teksas) ile Afrika, Avustralya ve Portekiz’den önde gelen yangınla mücadele kuruluşları yer alıyor.
EFA İcra Direktörü Brian Collins, geniş destek koalisyonunun programın yörüngeyle sınırlı kalmamasını sağladığını vurguladı. Collins, “Earth Fire Alliance ve FireSat; itfaiyecilere, bilim insanlarına ve politika yapıcılara, yangınlara karşı dayanıklılığı güçlendirme çabalarında kritik öneme sahip yeni araçlar sunacak” dedi.
Stratejik etki
Erken tespit, mevcut en etkili yangın müdahale yöntemlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Özellikle Amazon gibi yangınların 24 saate kadar fark edilemeden büyüyebildiği bölgelerde, dakikalar içinde algılama kapasitesinin müdahale süresini önemli ölçüde kısaltması bekleniyor.
EFA, ağın tam kapasiteye ulaşmasıyla orman yangınlarından kaynaklanan karbondioksit emisyonlarını yıllık yüzde 5 ila 10 oranında azaltma potansiyeli taşıdığını belirtiyor. Bezos Earth Fund ise yangın tespit ve önlemeye yönelik diğer yeni teknolojilerin araştırma ve geliştirilmesini de desteklediğini açıkladı.
