ABD Deniz Piyadeleri, yeni nesil insansız “kanat adamı” savaş uçağı geliştirme programı kapsamında Northrop Grumman ile Kratos Defense & Security Solutions ortaklığını seçti. Program, Marine Air-Ground Task Force Uncrewed Expeditionary Tactical Aircraft (MUX TACAIR) ve Collaborative Combat Aircraft (CCA) çerçevesinde yürütülüyor.
Bu kapsamda Northrop Grumman, Kratos’un XQ-58A Valkyrie insansız hava aracına gelişmiş görev sistemleri, sensörler ve Prism açık mimari otonomi yazılımını entegre edecek. Amaç, F-35 gibi insanlı savaş uçaklarıyla birlikte yüksek tehditli ortamlarda görev yapabilecek otonom bir insansız hava filosu oluşturmak.
231,5 milyon dolarlık ilk faz
Northrop Grumman’dan yapılan açıklamaya göre sözleşme, 231,5 milyon dolar başlangıç değerine sahip bir Diğer İşlem Anlaşması (OTA) kapsamında imzalandı ve 24 aylık geliştirme ve entegrasyon süresini kapsıyor.
Northrop Grumman İleri Görev Yetenekleri Başkan Yardımcısı Krys Moen, anlaşmanın yalnızca geliştirme, entegrasyon ve prototip teslimatlarını kapsadığını, ayrıntılı kilometre taşlarının ise açıklanmayacağını belirtti.
Moen, “Gelişmiş algılama, görev icrası ve otonomi kabiliyetleri, hem insanlı hem de insansız platformlar için yüksek operasyonel performans sağlayacak” dedi.
Otonomi ve görev mimarisi
Northrop tarafından geliştirilen Görev Kiti, düşük SWaP (boyut-ağırlık-güç) gereksinimleriyle Valkyrie gibi insansız platformlara özel olarak tasarlandı. Sistem; Çoklu sensör ve frekans bantlarını,y azılım tanımlı görev yeteneklerini ve açık mimari entegrasyonu tek bir entegre yapı içinde birleştiriyor.
Prism otonomi yazılımı ise farklı üreticilerin sensör ve görev modüllerinin sisteme entegre edilmesini sağlayan açık mimari sayesinde sürü operasyonları, insanlı-insansız koordinasyon ve otonom görev icrasını destekliyor.
F-35 ile 20’den fazla ortak uçuş
Northrop ve Kratos’un ortak açıklamasına göre, XQ-58 Valkyrie ile F-35 savaş uçakları bugüne kadar 20’den fazla ortak uçuş testi gerçekleştirdi. Bu testlerde: Elektronik harp, gözetleme ve keşif, Otonom görev icrası ve İnsanlı-insansız hedefleme zinciri gibi senaryolar başarıyla denendi.
“Uygun maliyetli kitle” stratejisi
MUX TACAIR programı, ABD Deniz Piyadeleri’nin yüksek tehditli ortamlarda insanlı savaş uçaklarının hayatta kalma oranını artırmak için geliştirdiği “uygun maliyetli kitle” doktrininin temelini oluşturuyor.
Bu konsept kapsamında insansız kanat adamlarının ana görevleri: Elektronik harp, İstihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) Hedefleme ve saldırı desteği olarak tanımlanıyor.
ABD bütçe belgelerine göre Deniz Piyadeleri, 2026 mali yılı için programa 58 milyon dolar talep etti. Bu kaynak, tam entegre görev sistemlerine sahip ilk prototipin üretilmesini ve saha testlerini finanse edecek.
Program, “spiral geliştirme” modeliyle ilerleyecek; her aşamada yeni sensörler, görev yazılımları ve operasyonel yetenekler kademeli olarak eklenecek.
Neden Valkyrie?
XQ-58A Valkyrie, Kratos tarafından ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı (AFRL) ile birlikte geliştirilen, düşük maliyetli, uzun menzilli ve gizli bir insansız savaş uçağıdır. Başlıca özellikleri: Roketle fırlatılıyor, paraşütle veya pistten iniş yapabiliyor. İç silah bölmesi ve düşük görünürlüklü gövde ve ISR, elektronik harp, saldırı ve iletişim rölesi görevleri
Valkyrie, Emerald Flag 2024 tatbikatında Link-16 veri bağı üzerinden insanlı-insansız hedefleme zincirini başarıyla tamamladı.
2023’te ise yapay zekâ destekli otonom uçuş yazılımıyla üç saatlik görev icra ederek otonom hava muharebesinde önemli bir eşiği geçti.
Roketle kalkış, pistten iniş: yeni varyant
Kratos ayrıca, MUX TACAIR CCA programı için geliştirilen yeni Valkyrie varyantının hem roket destekli fırlatma hem de klasik pistten iniş yapabilen iniş takımlı (CTOL) konfigürasyona sahip olacağını açıkladı.
Şirket, ilk uçuşun 2026 başında planlandığını duyurdu. Bu yapı sayesinde uçaklar: Hava üslerinden daha hızlı tekrar göreve hazırlanabilecek. Paraşütle kurtarma gereksinimi ortadan kalkacak ve Operasyonel esneklik artacak.
Kratos, iniş takımlarının menzil ve yük kapasitesi üzerindeki etkilerine ilişkin teknik ayrıntı paylaşmadı.
