NATO Müttefik Hava Komutanlığı (AIRCOM), Doğu Kanadı’nda yürütülen Geliştirilmiş Teyakkuz Faaliyeti (Enhanced Vigilance Activity – EVA) kapsamında insansız hava araçlarına (İHA) karşı kapsamlı bir eğitim görevi icra etti.
Söz konusu faaliyet, NATO doktrininde Esnek Caydırıcı Seçenek (Flexible Deterrence Option – FDO) olarak tanımlanıyor. Bu görevler, caydırıcılık odaklı, ölçeklenebilir ve kontrollü askeri faaliyetler olarak planlanıyor. Temel amaç, NATO’nun Entegre Hava ve Füze Savunma Sistemi (Integrated Air and Missile Defence – IAMD) çerçevesinde hava sahasının güvenliğini güçlendirmek.
Eurofighter, F-18 ve A400M Görevde
Tatbikata Almanya ve İtalya’ya ait Eurofighter savaş uçakları ile İspanya Hava Kuvvetleri’ne ait F-18’ler katıldı. İspanya’dan bir A400M tanker uçağı da havada yakıt ikmali desteği sağladı.
Görev kapsamında özellikle c-UAS (counter-Unmanned Aerial Systems) taktikleri uygulandı. c-UAS, düşman veya tehdit oluşturan İHA’ları tespit etme, takip etme, etkisiz hale getirme veya imha etme faaliyetlerinin tamamını ifade eder. Bu kapsamda, Türk savunma sanayii tarafından geliştirilen Bayraktar TB3 insansız hava aracı da senaryoda yer aldı. c-UAS konsepti, NATO hava sahasının küçük ve orta ölçekli insansız hava araçlarına karşı korunmasında kritik rol oynuyor.
AWACS ve CAOC Uedem Koordinasyonu
Görev sırasında NATO’nun Hava Uyarı ve Kontrol Sistemi (AWACS) havadan komuta-kontrol (C2) ve çok alanlı koordinasyon sağladı. Operasyonel kontrol ise Almanya’nın Uedem kentindeki Birleşik Hava Harekât Merkezi (CAOC Uedem) tarafından yürütüldü.
Bu yapı sayesinde savaş uçakları, tanker unsurları ve insansız sistemler arasında entegre komuta-kontrol mimarisi test edildi.
Çok Alanlı Entegrasyon ve Caydırıcılık Mesajı
FDO kapsamındaki faaliyet; birlikte çalışabilirliği artırmayı, Taktik, teknik ve prosedürleri (TTP) geliştirmeyi ve çok alanlı operasyonel entegrasyonu güçlendirmeyi amaçlıyor.
NATO yetkililerine göre bu tür eğitimler, gerçek bir kriz senaryosunun erken aşamalarında karar vericilere çeşitli müdahale seçenekleri sunuyor. Aynı zamanda İttifak’ın kolektif savunma ve caydırıcılık kapasitesini görünür biçimde ortaya koyuyor.
Savaş uçakları, destek unsurları ve insansız sistemlerin birlikte görev yapması; mesafe ve zaman faktörlerine karşı operasyonel esnekliğin korunabildiğini gösterdi. c-UAS eğitimi, NATO’nun IAMD çerçevesinin ayrılmaz bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Düzenli çok uluslu faaliyetler yoluyla NATO, topraklarını, nüfusunu ve hava sahasını savunma konusundaki hazırlık seviyesini artırırken, potansiyel tehditlere karşı caydırıcılık mesajı vermeyi sürdürüyor.
