ABD Başkanı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile düzenlediği ortak basın toplantısında, hem Zelenski’nin hem de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in savaşı sona erdirecek bir anlaşmaya varmak istediğini söyledi. Trump, aynı toplantıda Ukrayna ve Avrupalı müttefiklere Patriot hava savunma füzelerinin üretim lisansının verileceğini açıklayarak, “Size Patriot üretmeniz için lisans vereceğiz. Nasıl yapılacağını göstereceğiz” dedi.
Trump, “Bence bir anlaşmaya varacaklar. Başkan bu işi halletmek istiyor ve ben Başkan Putin’in de halletmek istediğine inanıyorum; bu da iyi bir kombinasyon olmalı” dedi.
ABD lideri, Moskova üzerinde savaşın bitirilmesi yönünde ciddi bir baskı oluştuğunu belirterek, “Başkan Putin üzerinde çok fazla baskı uyguluyoruz. Bu işi halletmesi için herkesin üzerinde baskı var. Büyük bir baskı” ifadelerini kullandı. Trump, sürece dair bir takvim vermekten kaçınarak, “Son tarih belirleyemezsiniz” dedi.
Trump, çatışmanın seyrine ilişkin değerlendirmesinde, Ukrayna’nın ABD menşeli sistemlerle sahada etkinlik kazandığını, Rusya’nın ise ağır kayıplar verdiğini söyledi. ABD Başkanı, savaşı “iğrenç” olarak nitelendirerek, “Binlerce, çoğunluğu asker olan insan öldürülüyor” dedi.
Patriot üretim lisansı gündemde
Trump, toplantının ana başlıklarından birinin Ukrayna ve Avrupalı müttefiklere Patriot hava savunma füzelerinin üretim lisansının verilmesi olduğunu açıkladı. Bu adımla caydırıcılığın artırılması ve müttefik üretim kapasitesinin genişletilmesi hedefleniyor.
“Size Patriot üretmeniz için lisans vereceğiz. Nasıl yapılacağını göstereceğiz” diyen Trump, sistemin savunma amaçlı olmasına dikkat çekti: “Bunun hoşuma giden yanı, bu bir saldırı değil, bir savunma durumu olması.”
ABD Başkanı, savunma sanayisi kapasitesine işaret ederek, üretici şirketin dört yeni fabrika inşa ettiğini ve talep karşılamada bekleme sürelerinin uzun olduğunu belirtti. Trump, Ukrayna’nın karmaşık silah sistemlerini üretme yeteneğine güvendiğini, “Çoğu ülke bunu yapamaz” sözleriyle vurguladı.
Zelenski, Patriot sistemine acil ihtiyaç duyduklarını yineledi. Bir gazetecinin son günlerdeki hava saldırılarında 50’den fazla sivilin öldüğünü hatırlatarak lisans üretimine ek olarak acil teslimat yapılıp yapılmayacağını sorması üzerine Trump, ABD envanterinin sınırlı olduğunu belirtti: “Patriot’larımız var, ama o kadar çok değil. Onlara kendimiz için de ihtiyacımız var.”
Güvenlik garantisi
Trump, olası bir barış anlaşmasının ardından Ukrayna’nın güvenliğinin sağlanmasına yönelik bir paket üzerinde çalışılacağını söyledi. “Doğru anlaşmayı yapabilirsek, Avrupa’ya yardım edeceğiz. Bunu garanti altına alacak bir tür güvenlik paketi üzerinde çalışacağız” dedi.
Rusya’nın gelecekte yeniden saldırma ihtimaline dair Trump, böyle bir senaryo öngörmediğini belirterek, gerekmesi halinde Ukrayna hava sahasının korunmasına yönelik adımlara açık olduğunu ima etti.
Zelenski ise sahadaki dengenin değiştiği değerlendirmesini yaptı. Ukrayna lideri, “Artık inisiyatifin bizim elimize geçtiğini düşünüyorum. Tamamen değil, ama geçti” dedi. Zelenski, savaşın teknoloji odaklı bir boyuta taşındığını ve Rus lojistik hatlarının hedef alındığını söyledi.
Zirve yeri belirsiz
Trump, Putin ile olası bir görüşmenin yerine ilişkin, Rus liderin Moskova’yı önerdiğini ancak bunun kabul edilmediğini aktardı. ABD Başkanı, Zelenski ve Putin’in katılacağı bir görüşmenin gerçekleşmesini beklediğini, uygun bir zamanda Ukrayna’yı ziyaret etmek isteyeceğini söyledi.
Trump, Ukrayna’nın yeniden inşasının önemine dikkat çekerek, ülkenin nadir toprak elementleri açısından zengin kaynaklara ve “muazzam bir potansiyele” sahip olduğunu belirtti.
İran’a yönelik operasyonlar
Basın toplantısında İran’a yönelik askeri operasyonlar da gündeme geldi. Trump, Tahran’ın nükleer silahtan arındırılmasının önceliği olduğunu yineleyerek, “Nükleer silaha sahip olamazlar” dedi.
ABD Başkanı, İran’ın deniz ulaşımını hedef aldığını öne sürerek bir gece önce düzenlenen hava saldırılarında radar ve kıyı savunma tesislerinin vurulduğunu, Hürmüz Boğazı çevresinde mayın döşemekte kullanılan yaklaşık 28 küçük teknenin imha edildiğini söyledi. Trump, gerekmesi halinde İran’a yönelik deniz ablukasının yeniden uygulanabileceğini belirtti.
