Kale Jet Motorları, yerli seyir ve gemisavar füzelerine güç veren KTJ serisi turbojet motorların 1000’incisini teslim etti. Savunma Sanayii Savunma Sanayii Başkanlığında (SSB) düzenlenen törende konuşan Başkan Haluk Görgün, yerli motor üretimiyle 200 milyon dolarlık kaynağın Türkiye’de kaldığını açıkladı.
Tören, 1000’inci motorun fabrika kabul testlerini tamamlamasının ardından SSB Nuri Demirağ Toplantı Salonu’nda yapıldı. Törene Kale Grubu Başkan Vekili Osman Okyay ve firma temsilcileri katıldı.
Görgün, ilk motoru geliştirmeyi bir mühendislik başarısı olarak nitelendirdi. Aynı motoru aynı kalitede 1000 kez üretip teslim etmenin ise başlı başına bir sanayi başarısı olduğunu söyledi.
Motorda dış bağımlılık sona erdi
Görgün, Türkiye’nin geçmişte füzeleri kendi mühendisleriyle geliştirdiğini, ancak motorları yurt dışından almak zorunda kaldığını hatırlattı. Teslimat gecikmeleri, uzayan izin süreçleri, ambargo ve kısıtlamaların üretim takvimini doğrudan etkilediğini belirtti.
Görgün, “Sipariş ettiğimiz motorların sayısı ve teslimat takvimi, üretim ve envanter planlarımız hakkında dışarıya fikir verebiliyordu. Kendi geliştirdiğimiz füzeyi dost bir ülkeye ihraç etmek istediğimizde de motoru aldığımız ülkenin kısıtlamalarıyla karşılaşabiliyorduk” dedi.
SSB Başkaını Görgün, “Bugün SOM, ATMACA, ÇAKIR ve KARA ATMACA’ya kendi motorlarımızla güç verebiliyoruz. Kale’nin kazandırdığı bu kabiliyet sayesinde, hem üretimimizin devamlılığı hem de füzelerimizin ihracatı üzerindeki önemli bir bağımlılığı ortadan kaldırdık” diye konuştu.
2004 kararının sonucu
Görgün, bugünkü kazanımları Mayıs 2004’te alınan karara bağladı. O dönem Başbakan olan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında toplanan Savunma Sanayii İcra Komitesi, büyük dış alım ihalelerini iptal ederek yerli geliştirme ve üretimi esas almıştı.
Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasındaki ambargolar ile terörle mücadelede karşılaşılan engellerin unutulmadığını belirten Görgün, “Savunma sanayiinde dışa bağımlılık, ulusal güvenlikte başkalarının insafına mahkum olmak demek” dedi.
Görgün’e göre savunma sanayiinde yerlilik oranı çeyrek asra yaklaşan sürede yüzde 20’lerden yüzde 80’lerin üzerine çıktı. Görgün, “Hedefimiz, bir başkasının kararıyla üretimi durmayan, güvenliğinden taviz vermeyen, yaptırım geçirmez bir Türkiye” ifadesini kullandı.
Üç motor seri üretimde
Kale Jet Motorları, yerli turbojet motor geliştirme çalışmalarına 2013’te başladı. Ailenin ilk üyesi KTJ-3200, 2021’de kalifiye edilerek seri üretime geçti. Aileye daha sonra KTJ-1750 ve KTJ-3700 eklendi. Üç motorun seri üretimi sürüyor.
KTJ-3200, TÜBİTAK SAGE’nin geliştirdiği SOM seyir füzesine ve ROKETSAN’ın ATMACA gemisavar füzesine güç veriyor. Motor, bu füzelerle Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri envanterine girdi.
KTJ-1750, ROKETSAN’ın ÇAKIR seyir füzesinde, KTJ-3700 ise KARA ATMACA kara konuşlu seyir füzesinde kullanılıyor. İki motorun bu füzelerle yakın dönemde Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) envanterine girmesi bekleniyor.
Ekosistem modeli
Görgün, programın SSB koordinasyonunda Kale, ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve yerli tedarikçilerin ortak çalışmasıyla yürüdüğünü söyledi. TSK’nın saha tecrübesinin bu yapıya yön verdiğini belirtti.
Görgün, tek bir parçanın eksikliğinin bile bütün bir sistemin teslimatını geciktirebileceğini vurguladı. İhtiyaç duyulan sayıda motoru zamanında üretmek için bu bütünlüğün korunması gerektiğini ekledi.
İhracat ve yeni projeler
Görgün, doğrudan motor satışları ve ROKETSAN füzeleri üzerinden üç kıtada 10’a yakın ülkeyle ihracat sözleşmesi imzalandığını açıkladı.
Türkiye, ilk jet motoru ihracatını 2025’te KTJ-3200’ün Brezilya’ya satışıyla yapmıştı. Anlaşma kapsamında motor, Brezilyalı SIATT’ın geliştirdiği MANSUP-ER gemisavar füzesine entegre edilecek.
Kale Grubu Başkan Vekili Osman Okyay, şirketin 4 yabancı müşteriye motor tedarik ettiğini söyledi. Okyay’ın verdiği bilgiye göre 10 ülkeden 26 müşteriyle görüşmeler sürüyor.
Okyay, ürün geliştirme tarafında eş zamanlı yürüyen 4 yeni proje bulunduğunu belirtti. Hedeflerinin daha üstün nitelikli motorlar geliştirmek ve seri üretimdeki ürünlerin ihracatını artırmak olduğunu söyledi. Jet motoru alanındaki bilgi birikiminin kısıtlı olduğunu, mühendislik çözümlerini tamamen kendi imkânlarıyla ürettiklerini ifade etti.
Yerli motor tedariki, Türkiye’nin seyir ve gemisavar füzesi üretimini yabancı ihracat lisanslarından bağımsız hale getiriyor. Ürünlerin üçüncü ülkelere satışında da motor menşeli kısıtlamalar ortadan kalkıyor.
Görgün, seri üretimin arttığı bir dönemde yurt içinde kalan kaynağın 200 milyon doların çok üzerine çıkacağını öngördü. Sistemler sahada kendini kanıtladıkça dost ve müttefik ülkelerin kullanımıyla ekonomik katkının büyüyeceğini söyledi.
