Ukrayna Parlamentosu, silahlı kuvvetler bünyesinde Uzay Kuvvetleri kurulmasını öngören yasa tasarısını 252 oyla ilk okumada kabul etti. Tasarı, ulusal füze erken uyarı sistemi ve güvenli askeri uydu haberleşme ağı kurmayı hedefliyor.
Ukrayna Parlamentosu Verhovna Rada, Ukrayna Uzay Kuvvetleri’nin ayrı bir kuvvet olarak kurulmasını öngören 13255 sayılı yasa tasarısını 9 Kasım Pazartesi günü 252 oyla ilk okumada kabul etti. Tasarı, Rusya’nın Oreşnik füzesi gibi uçuşunun bir bölümünü uzayda yapan tehditlere karşı ulusal erken uyarı ve uydu haberleşme kabiliyeti kurmayı amaçlıyor.
Tasarı, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Hakkında Kanun’un 3’üncü maddesini değiştiriyor. Uzay Kuvvetleri, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri ile aynı düzeyde yapılanacak.
Rada’nın açıklamasına göre düzenleme, uzaydan gelebilecek saldırılara karşı örgütsel, hukuki, kurumsal ve askeri-teknik kabiliyet kazandırmayı hedefliyor. Açıklamada tehdidin Rusya’dan ya da başka bir olası saldırgandan gelebileceği belirtildi.
Erken uyarı ve haberleşme
Tasarı, düşman füze fırlatmalarını tespit edecek ulusal bir erken uyarı sistemi kurulmasını öngörüyor. Güvenlik ve savunma sektörü için güvenli bir uydu haberleşme ağı da hedefler arasında.
Yeni kuvvet, yerli uydu ve fırlatma araçları da geliştirecek. Amaç, askeri uydu takımyıldızını genişletmek ve istihbarat kabiliyetini artırmak.
Tasarıya göre Uzay Kuvvetleri, güvenlik ve savunma sektörünün mevcut bütçesinden finanse edilecek.
Gerekçede Oreşnik
Tasarıyı hazırlayan milletvekilleri, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı kullandığı orta menzilli Oreşnik balistik füzesini temel gerekçelerden biri olarak gösterdi. Gerekçede, füzenin uçuşunun bir bölümünü uzayda tamamladığı vurgulanıyor.
Gerekçe, Ukrayna’nın bilimsel, mühendislik ve üretim kapasitesinin yeni kuvveti teknik olarak mümkün kıldığını savunuyor. Lüksemburg, Polonya, Çekya ve İsveç ile yürütülen uzay projeleri de örnek gösteriliyor.
İkinci okuma bekleniyor
İlk okuma, tasarının genel çerçevesinin onaylandığı anlamına geliyor. Yasalaşması için ikinci okumadan geçmesi gerekiyor. Milletvekilleri, ikinci okumaya hazırlık süresinin kısaltılmasını da 254 oyla kabul etti.
Tasarı, 2 Mayıs 2025’te Rada’ya kaydedilmişti. Tasarının yazarı Milletvekili Fedir Venislavskiy, yasanın ardından başkomutanlık düzeyinde düzenleme yapılması ve yaklaşık 10 kişilik bir komuta kadrosu atanması gerektiğini söylemişti. Venislavskiy’e göre ilk somut sonuçlar yasanın kabulünden en erken bir yıl sonra alınabilecek, kendi uydu takımyıldızına ve bağımsız haberleşmeye sahip bir kuvvetin kurulması ise 3 ile 5 yıl sürecek.
Avrupa’da da boşluk
Karar, Ukrayna’nın askeri haberleşme ve füze erken uyarısında yabancı uydu kabiliyetlerine bağımlılığının tartışıldığı bir döneme denk geldi. Kiev, cephe haberleşmesinde ticari uydu ağlarına ve müttefik istihbaratına büyük ölçüde dayanıyor.
Avrupa’daki müttefikler de bu açığı kapatabilecek durumda değil. Avrupa, uzun menzilli füze gibi tehditleri tespit etmek için ABD’nin NATO üzerinden sağladığı uzay tabanlı uyarı sistemine dayanıyor.
Bağımlılığı azaltma çabaları ise henüz erken aşamada. Almanya ve Fransa, Ekim 2025’te Odin’s Eye adlı uydu tabanlı erken uyarı sistemi için uygulama anlaşması imzaladı. Fransız-Alman JEWEL projesi de aynı ay başlatıldı ve ABD erken uyarı sistemlerine bağımlılığı azaltmayı hedefliyor. Programların olgunlaşması ise yıllar alacak.
Bu tablo, Ukrayna’nın Oreşnik gibi orta menzilli balistik tehditlere karşı ulusal bir uzay katmanı kurma girişimini, caydırıcılık ve hava savunma mimarisi açısından stratejik bir adım haline getiriyor.
