Boeing F-15 sözleşmesi, 131,2 milyar dolara varan tavanıyla ABD Hava Kuvvetleri tarafından imzalandı. “F-15 Eagle Crest” adı verilen anlaşma, hem ABD hem de uluslararası müşteriler için avcı uçağının üretim, modernizasyon ve bakım hizmetlerini tek çatı altında topluyor; çalışmaların Ağustos 2037’ye kadar tamamlanması bekleniyor.
Savunma Bakanlığı’nın açıklamasına göre sözleşme, tek tedarikçi olarak Boeing’e verildi. Pazartesi günü duyurulan anlaşma, belirsiz teslimat/belirsiz miktar (ID/IQ) esasına dayanıyor; bu yapı, tavan tutara kadar gelecekteki ihaleleri tek bir sözleşme aracı altında toplama esnekliği sağlıyor. Boeing, yorum talebini Hava Kuvvetleri’ne yönlendirdi.
Hava Kuvvetleri sözcüsü, sözleşmenin caydırıcılığı ve tedarik hızını artırmayı hedeflediğini belirtti. Sözcü, “Eagle Crest sözleşmesi, gelecekteki F-15 anlaşmalarıyla ilgili faaliyetleri finanse etmek üzere tasarlanmıştır ve Hava Kuvvetleri’nin hem ABD Hava Kuvvetleri hem de Yabancı Askeri Satış ortakları için gelecekteki gereksinimleri yerine getirme sürecini kolaylaştırarak, savaşçılara yeteneklerin daha hızlı sunulmasını sağlayacaktır” dedi.
Sözcü, tavanın bir harcama taahhüdü olmadığını vurguladı: “Tavan, gelecekteki ihtiyaçlar için kapasiteyi temsil eder; tutarın tamamını harcama taahhüdü değildir. Bu çabaları tek bir sözleşme aracı altında birleştirerek, Eagle Crest, Hava Kuvvetleri’nin daha hızlı hareket etmesine ve idari yükü azaltmasına yardımcı olacaktır.”
Sözleşme, ABD’nin yanı sıra Japonya, İsrail, Suudi Arabistan, Güney Kore ve Singapur dahil olmak üzere F-15’in mevcut operatörlerinin neredeyse tamamını kapsıyor. İsrail gibi bazı ülkeler yeni F-15’ler satın alırken, Güney Kore gibi diğerleri mevcut jetlerini modernize ediyor. Anlaşma ayrıca, F-15EX teklifinden daha önce vazgeçen Endonezya ile satın alma kararını henüz açıklamayan Polonya için potansiyel Yabancı Askeri Satış (FMS) işlerini de içeriyor. F-15 kullanan Katar ise sözleşmede yer almadı.
Sözleşme, Hava Kuvvetleri’nin bu yılın başlarında F-15’in en yeni varyantı F-15EX alımını iki katından fazla artırarak 267 uçağa çıkarma planının ardından geldi. Karar, Boeing’in avcı uçağı için yeni uluslararası müşteriler ararken en son İsrail’in düzinelerce jet siparişi verdiği bir döneme denk geldi.
Boeing, artan talep karşısında F-15 üretimini artırmaya çalışıyor, ancak geçen yıl aylarca süren işçi grevi gibi aksiliklerle karşılaştı. Ardışık gecikmeler, Japonya’daki Kadena Hava Üssü gibi kritik tesislere yönelik teslimat takvimlerini geriye çekti.
Yakın tarihli bir Pentagon belgesi olan Seçilmiş Satın Alma Raporu’na (SAR) göre F-15EX’teki gecikmeler, programın tam operasyonel kabiliyet için belirlenen temel zaman çizelgesini aştı; söz konusu dönüm noktası yaklaşık 7 ay ertelenerek Şubat 2028’e kaydı.
Rapora göre F-15 alımlarının artırılması, “yeni maliyet ve zamanlama belirsizlikleri” yaratıyor ve azalan üretim kaynaklarını telafi etmek için “büyük çaplı bir teknik yenileme” gerektiriyor. Bu yenileme, uçağın radarı, motorları ve elektronik harp sistemi gibi eski kritik sistemlerinin değiştirilmesini kapsayacak ve önemli bir yeniden tasarım çalışması gerektirecek.
Belgede, Hava Kuvvetleri’nin genişletilmiş alım için henüz bir maliyet tahmini bulunmadığı ve programın kaybedilen zamanı telafi etmek üzere yeniden temellendirildiği belirtildi. Hava Kuvvetleri, güncellenmiş maliyet ve zaman tahminleri sorulduğunda haberin hazırlandığı tarihe kadar yanıt vermedi.
