ABD ve İsrail’in Cumartesi sabahı aylar süren ortak bir planlama neticesinde İran’a yönelik başlattığı kapsamlı askeri operasyon, bölgedeki gerilimi en üst seviyeye taşıdı.
İran’ın dini lideri, cumhurbaşkanı ve genelkurmay başkanını doğrudan hedef alan bu operasyonu “büyük ve devam eden bir harekât” olarak niteleyen ABD Başkanı Donald Trump, İran halkına yönetimlerini devralmaları çağrısında bulunurken, Tahran’ın nükleer programını yeniden inşa etme girişimlerini bu saldırıların gerekçesi olarak sundu.
Bu hamleye jet hızıyla karşılık veren İran ise Orta Doğu genelindeki ABD ve İsrail hedeflerine yönelik geniş çaplı bir misilleme başlattığını duyururken; BAE, Bahreyn ve Katar gibi pek çok ülkede patlamaların rapor edilmesi, çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşme riskini artırarak uluslararası toplumu acil diplomatik girişimlere yöneltti.
ÖZET
- İran’da Okullara Saldırı İddiası: Minab’da Ölü Sayısı 40’a Yükseldi
- İran Devrim Muhafızları İddiası: Katar’daki ABD’ye Ait AN/FPS-132 Radar Sistemi İmha Edildi
- Katar Savunma Bakanlığı: İkinci Füze Dalgası Başarıyla Önlendi
- İran’dan Sert Mesaj: “Ülkeyi Tüm Gücümüzle Savunacağız”
- Kataib Hizbullah’tan ABD Üslerine Saldırı Tehdidi
- İran’ın Bölgedeki Füze Saldırılarında Hedef Alındığı Bildirilen Noktalar
- İran’ın Dini Lideri Hamaney de Hedefler Arasındaydı
- İngiltere: “İran’a Yönelik Saldırılara Katılmadık”
Başlıkların detayları aşağıda..
15:28
İran’da Okullara Saldırı İddiası: Minab’da Ölü Sayısı 40’a Yükseldi
İran devlet medyası, İsrail’in ülkenin güneyindeki Hormozgan eyaletine bağlı Minab kentinde bulunan bir kız ilköğretim okuluna düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısının 40’a yükseldiğini bildirdi.
Daha önce İranlı bir yerel yetkili, aynı saldırıda en az 24 kişinin öldüğünü açıklamıştı. Devlet medyası ise ilerleyen saatlerde ölü sayısının arttığını duyurdu. Can kayıplarının niteliğine ilişkin ayrıntılı resmi bir liste henüz paylaşılmadı.
Tahran Yakınlarında Okula Saldırı: En Az İki Öğrenci Hayatını Kaybetti
Öte yandan İran’ın yarı resmi Mehr haber ajansı, başkent Tahran’ın doğusundaki bir okula düzenlenen ayrı bir saldırıda en az iki öğrencinin yaşamını yitirdiğini aktardı.
Söz konusu saldırılara ilişkin ABD veya İsrail makamlarından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bağımsız kaynaklardan doğrulama da yapılmış değil.
Bölgedeki gelişmeler, sivil hedeflerin vurulduğu iddiaları nedeniyle uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışma başlatabilecek nitelikte görülüyor.
15:24
İran Devrim Muhafızları İddiası: Katar’daki ABD’ye Ait AN/FPS-132 Radar Sistemi İmha Edildi
İran Devrim Muhafızları (IRGC) Halkla İlişkiler birimi, Katar’da konuşlu ve balistik füzeleri izlemek üzere tasarlandığı belirtilen ABD’ye ait AN/FPS-132 erken uyarı radar sisteminin tamamen imha edildiğini iddia etti.
Açıklamada, yaklaşık 5.000 kilometre menzile sahip olduğu belirtilen radarın, balistik füze tehdidini tespit ve takip amacıyla kullanılan gelişmiş bir sistem olduğu ifade edildi. Ancak söz konusu iddia, ABD ya da Katar makamları tarafından henüz doğrulanmadı.
Stratejik Öneme Sahip Erken Uyarı Sistemi
AN/FPS-132 radar sistemi, ABD’nin küresel balistik füze erken uyarı ağının bir parçası olarak biliniyor. Sistem, uzun menzilli füze tehditlerinin tespiti ve izlenmesi amacıyla yüksek güçlü sabit radar altyapısı kullanıyor.
Uzmanlar, bu tür sistemlerin imhasının doğrulanması halinde bölgesel hava ve füze savunma mimarisi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
15:15
Katar Savunma Bakanlığı: İkinci Füze Dalgası Başarıyla Önlendi
Katar Savunma Bakanlığı, ülkeyi hedef alan ikinci füze dalgasının başarıyla önlendiğini açıkladı. Bakanlığın Instagram üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıya yönelik tüm tehditlerin etkisiz hale getirildiği belirtildi.
Açıklamada, “Gelen tüm füzeler Katar topraklarına ulaşmadan önlendi ve imha edildi” ifadelerine yer verildi.
Son patlama dalgasının, Katar ve diğer Körfez ülkelerine yönelik çok sayıda füze ateşlenmesinin ardından gerçekleştiği bildirildi.
Önlenen Füzenin Enkazı Yerleşim Bölgesine Düştü
Başkent dışında bir yerleşim bölgesinde, önlenen bir füzenin enkazının düşmesi sonucu dumanların yükseldiği görüldü. Olayda can kaybı ya da hasara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgedeki gelişmeler, Körfez’deki güvenlik riskinin arttığına işaret ederken, hava savunma sistemlerinin etkinliği ve saldırıların kapsamı yakından izleniyor.
“Tam Kapasiteyle Hazırız” Mesajı
Bakanlık, Katar Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini sağlamak için “tam yetenek ve kaynaklara” sahip olduğunu vurguladı. Ayrıca Katar’da bulunanlara sakin olmaları ve resmi makamların talimatlarına uymaları çağrısında bulunuldu.
Yetkililer, saldırıya ilişkin can kaybı ya da hasar durumuna dair ek bir bilgi paylaşmadı.
14:54
İran’dan Sert Mesaj: “Ülkeyi Tüm Gücümüzle Savunacağız”
İran, Cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD ve İsrail’in saldırılarına karşı ülkeyi “tüm gücüyle” savunmakta tereddüt etmeyeceğini bildirdi. Tahran yönetimi, Trump yönetiminin iki ülke arasındaki müzakereler sürerken saldırı düzenlediğini öne sürdü.
İran Dışişleri Bakanlığı, “saldırganların suçlarını pişman edecek kararlı bir yanıt” verileceğini taahhüt etti. Bakanlık açıklamasında, saldırıların “diplomatik sürecin ortasında” gerçekleştiği vurgulanarak, Haziran ayında ABD’nin üç İran nükleer tesisini bombalamasına atıfta bulunuldu.
Cenevre Görüşmeleri Sonuçsuz Kaldı
ABD ve İranlı yetkililer bu hafta Cenevre’de bir görüşme turu daha gerçekleştirdi ancak somut bir sonuç elde edilemedi. Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, Cuma günü yaptığı açıklamada İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeye ve gelecekte stoklamamaya hazır olduğunu belirterek ilerleme sağlanmaya çalışıldığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerin gidişatından “heyecanlanmadığını” söyledi ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurması gerektiğini yineledi.
İran’dan BM Güvenlik Konseyi’ne Çağrı
Tahran yönetimi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni “açık askeri saldırganlık nedeniyle uluslararası barış ve güvenliğin ihlaline karşı acil önlem almaya” çağırdı.
Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Şimdi vatanı savunma ve düşmanın askeri saldırganlığıyla yüzleşme zamanı” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada ayrıca, “Müzakerelere hazır olduğumuz gibi savunma için de her zamankinden daha hazırız” denildi.
14:42
Kataib Hizbullah’tan ABD Üslerine Saldırı Tehdidi
Irak merkezli paramiliter grup Kataib Hizbullah, kendilerine yönelik saldırılara yanıt olarak yakında ABD üslerini hedef almaya başlayacağını açıkladı.
Grup, Irak’ta İran’a yakın silahlı yapılanmalar arasında yer alıyor ve 2014 yılında IŞİD’in hızlı ilerleyişini durdurmak amacıyla kurulan Halk Seferberlik Güçleri (PMF) bünyesindeki en büyük fraksiyonlardan biri olarak biliniyor.
Jurf al-Sakher’de Hava Saldırısı: İki Milis Öldü
Irak’ın güneyinde bulunan ve Jurf al-Nasr olarak da bilinen Jurf al-Sakher üssüne düzenlenen hava saldırısında iki savaşçının hayatını kaybettiği bildirildi.
Saldırının sorumluluğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, bölgede ABD askeri varlığına yönelik gerilimin tırmandığı değerlendiriliyor.
14:30
İran’ın Bölgedeki Füze Saldırılarında Hedef Alındığı Bildirilen Noktalar
İsrail
- Tüm İsrail toprakları hedef alındı.
Bahreyn
- Al-Jufair Üssü
- ABD Beşinci Filo Komuta Merkezi
Katar
- Al-Udeid Hava Üssü
Kuveyt
- Camp Arifjan
- Ahmad Al-Jaber Hava Üssü
- Mubarak Hava Üssü
Birleşik Arap Emirlikleri
- Al Dhafra Hava Üssü
- Jebel Ali Limanı
- Fujairah Hava Üssü
Suudi Arabistan
- Riyad’daki Prince Sultan (Emir Sultan) Üssü
- Tabuk Üssü
- Khamis Mushait Üssü
- Cidde’deki batı askeri üssü
Ürdün
- Muwaffaq Salti Hava Üssü
Irak
- Erbil’de bulunan ABD askeri üssü
Listede yer alan hedeflerin büyük bölümünü ABD kuvvetlerinin konuşlandığı üsler ile Körfez bölgesindeki stratejik askeri tesisler oluşturuyor. Bu durum, İran’ın misilleme stratejisinde ABD askeri varlığını öncelikli hedef olarak belirlediğine işaret ediyor.
Söz konusu hedeflere yönelik saldırıların hasar durumu ve can kaybına ilişkin resmi doğrulamalar ise henüz netleşmiş değil.
14:12
İran’ın Dini Lideri Hamaney de Hedefler Arasındaydı
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile “diğer üst düzey İranlı yetkililerin”, Cumartesi günü İran’a yönelik düzenlenen saldırılarda hedef alındığı bildirildi.
The Washington Post’a konuşan ve medyaya açıklama yapma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, söz konusu isimlerin operasyon kapsamında hedefler arasında yer aldığını aktardı.
Haberde, saldırıların kapsamı ve hedef listesine ilişkin resmi makamlardan henüz doğrulama gelmediği belirtilirken, gelişmenin bölgedeki gerilimi daha da artırabileceği değerlendiriliyor.
İngiltere: “İran’a Yönelik Saldırılara Katılmadık”
İngiliz yetkililer, İran’a yönelik son saldırılara İngiliz ordusunun katılmadığını açıkladı. Ancak açıklamada, ABD’nin Diego Garcia dâhil İngiltere’ye ait üsleri kullanıp kullanmadığı ya da bu konuda bir izin verilip verilmediği konusuna değinilmedi.
Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü, ABD bombardıman uçaklarının konuşlandığı kritik bir askeri tesis olarak biliniyor.
Starmer Ulusal Güvenlik Toplantısı Düzenledi
Yetkililer, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Cumartesi sabahı üst düzey ulusal güvenlik yetkililerini toplantıya çağırarak gelişmeleri değerlendirdiğini bildirdi.
İngiliz makamları, son haftalarda “savunma amaçlı” olarak bölgedeki tesislere ek askeri unsurlar sevk edildiğini açıkladı. Bu kapsamda radar sistemleri, insansız hava aracı (İHA) savunma sistemleri, F-35 savaş uçakları ve yer tabanlı hava savunma sistemlerinin bölgeye konuşlandırıldığı belirtildi.
“Hedeflere Destek Var, Saldırılara Onay Yok”
İngiliz hükümeti, ABD ve İsrail’in yürüttüğü kampanyanın hedeflerini desteklediğini, ancak saldırıları onaylamadığını vurguladı.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir İngiliz yetkili, “İran’ın nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemelidir. Bu nedenle müzakere yoluyla bir çözüme ulaşılması yönündeki çabaları sürekli destekledik” dedi. Yetkili ayrıca, “Daha geniş çaplı bir bölgesel çatışma istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Hükümet, Orta Doğu’daki İngiliz vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için çalışmaların sürdüğünü belirterek, İngiliz ordusunun bölgede çeşitli savunma kabiliyetlerine sahip olduğunu ve bu kapasitenin son dönemde güçlendirildiğini açıkladı. “Çıkarlarımızı korumaya hazırız” denildi.
