İspanya Bakanlar Kurulu, İspanya ile Polonya’nın A330 MRTT yakıt ikmal uçaklarını ortaklaşa satın almasına imkân tanıyan çerçeve anlaşmasının imzalanmasına onay verdi. Tahmini değeri 5,4 milyar avro olan anlaşma, uçakların tedariki ile hizmete alınması için gerekli lojistik desteği kapsıyor.
Yaz tatilinin ardından bugün yaptığı ilk toplantıda karar alan Bakanlar Kurulu, çok amaçlı yakıt ikmal ve nakliye (Multi Role Tanker Transport) uçaklarının alımını ve operasyonel desteğini onayladı. Anlaşma, imzalandığı tarihten itibaren 7 yıl süreyle geçerli olacak.
Avrupa Birliği’nin ortak savunma yatırımlarını destekleyen SAFE mekanizmasından yararlanan çerçeve anlaşması, bu mekanizma kapsamında finanse edilen uçak alımına Polonya’nın katılımını öngören bir ek madde içeriyor.
İspanya ile Polonya arasındaki mutabakat
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Ulusal Savunma Bakanı Władysław Kosiniak-Kamysz, 23 Haziran’da İspanyol mevkidaşı Margarita Robles ile Savunma Bakanlığı’nda bir araya geldi. Ziyaret, Airbus Defence tarafından üretilen A330 MRTT uçaklarının satın alınmasına yönelik müzakereleri de kapsadı.
Görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında Kosiniak-Kamysz, Polonya’nın A330 MRTT askeri ikmal ve nakliye uçaklarını satın alacağını doğruladı. Uçakların dönüştürülmesi ve montajı, Madrid’in Getafe ilçesindeki Airbus tesislerinde yapılıyor.
Polonyalı bakan, alınacak uçak sayısını açıklamadı. Polonya’daki kaynaklar, uçak sayısının dört olabileceğini; bu platformların havada yakıt ikmali yapabildiğini ve 300 askere kadar taşıyabildiğini belirtti.
Taraflar bir mutabakat zaptı imzaladı. Kosiniak-Kamysz, Polonya Silahlı Kuvvetleri’nin bu uçaklara daha acil ihtiyaç duyması nedeniyle İspanya’nın MRTT tedarik sırasını devretmeye hazır olduğunu belirterek İspanyol Savunma Bakanlığı’na teşekkür etti.
İspanya’nın mevcut filosu
İspanya Hava ve Uzay Kuvvetleri, Airbus’ın 2025 sonunda ikinci uçağı teslim etmesinin ardından hâlihazırda 2 A330 MRTT uçağına sahip. Nisan 2025’ten beri hizmette olan ilk uçak gibi, ekim ayında teslim edilen ikinci uçak da Torrejón de Ardoz (Madrid) hava üssündeki 45. Kanat bünyesinde görev yapıyor. Üçüncü uçağın 2026 yılının ekim ayında teslim edilmesi planlanıyor.
Teknik ve operasyonel özellikler
İspanya’nın seçtiği konfigürasyon, son nesil hortum ve sepetli havada yakıt ikmali sistemine sahip; uçak 18 saati aşan uçuş süresi ve 16.000 kilometre menzil sunuyor. Platform, kuvvetlerin ileride karar alması hâlinde gövde arkasına yakıt aktarım çubuğu (boom) takılabilecek şekilde hazırlanıyor.
Uçak, kanatlarında 111 tona kadar yakıt taşıyacak biçimde tasarlandı; bu kapasite, ek yakıt tankı gerektirmeden havada yakıt ikmali görevlerine olanak veriyor.
Geniş gövdeli A330 MRTT, 300 asker veya 45 tona kadar yük taşıyabilen bir nakliye uçağı olarak da kullanılabiliyor. Platform, sedye modülleri ve yoğun bakım istasyonlarıyla donatılmış hava tıbbi tahliye (Medevac) kitiyle yapılandırılabiliyor; ayrıca askeri iletişim sistemleri ve olası saldırılara karşı koruma sistemleriyle (karşı önlemler) donatılıyor.
Üretici uçağı, uzun menzilli görevler, havada yakıt ikmali ve tıbbi tahliye için temel yetenekler sağlayan bir “güç çarpanı” olarak tanımlıyor. Tanker ve çok amaçlı nakliye versiyonuna dönüştürme sürecinin tamamı, şirketin Getafe (Madrid) tesisinde gerçekleştiriliyor.
Program büyüklüğü ve maliyet çerçevesi
Bakanlar Kurulu, çerçeve anlaşmasının kaç uçağı kapsadığını açıklamadı. Referans olarak, geçen mayıs ayında İtalya Savunma Bakanlığı 6 Airbus A330 MRTT yakıt ikmal ve stratejik nakliye uçağının alımını resmileştirmişti.
Avrupa Birliği’nin resmi belgelerine göre İtalya sözleşmesinin kesin değeri, KDV hariç 1 milyar 393 milyon avro olarak belirlendi. Bu tutar, ihale aşamasında öngörülen 1 milyar 408 milyon avroluk ilk tahmini değerin biraz altında kaldı.
Bütçe yalnızca 6 uçağın gövde ve sistemlerinin alımıyla sınırlı değil. Pakete, uygulama süresi 122 ay olarak belirlenen kapsamlı ve uzun vadeli entegre lojistik destek planı da dahil; bu da 10 yılı aşan kesintisiz bakım hizmetini güvence altına alıyor.
Bu çerçevede, 10 yıllık bakım dahil uçak başına maliyet yaklaşık 230 milyon avroya ulaşıyor. Aynı birim fiyat esas alınırsa 5,4 milyar avroluk anlaşma yaklaşık 23 uçağa denk geliyor. Bu rakam ilk bakışta iki ülkenin öngörülen ihtiyacını aşsa da, çerçeve anlaşmasının metni fiyatlandırmayı açıklayan farklı kalemler içerebilir.
