KAAN yerli motor testleri için 2032 hedefi konuldu. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu, Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN için geliştirilen yerli motorun testlerine 2032 dolaylarında başlanmasının hedeflendiğini açıkladı.
Demiroğlu, yerli motorun devreye alınmasıyla uçaktaki dışa bağımlılığın tamamen sona ereceğini söyledi. TEKNOFEST Mavi Vatan kapsamında Anadolu Ajansı’na konuşan Genel Müdür, KAAN’ın ilk prototiplerinde motor ve fırlatma koltuğu dışında kalan sistemlerin neredeyse tamamının yerli olduğunu vurguladı.
KAAN yerli motor çalışmalarıyla mevcut yerlilik oranının yüzde yüze taşınması hedefleniyor. “Yerli motorumuzun çalışmaları da yoğun şekilde devam ediyor. 2032 bandında da onun testlerine başlayacağız,” dedi Demiroğlu. “Onu da yerli yaptığımız zaman yerli olmayan bir şey kalmamış olacak. Tamamen yerli ve millî platformumuz olarak teslimatlara başlayacağız.”
Yerlilik oranı yüzde 90’ı aştı
Demiroğlu, KAAN’ın bugüne kadar Türkiye’de geliştirilen en yüksek yerlilik oranına sahip prototip olduğunu belirtti. “Motoru, bir de fırlatma koltuğu hariç diğerlerinin hepsi ya yerli olarak yapıldı, takıldı ya da ikinci ve üçüncü prototipler aşamasında yapılacak. Yani yüzde 90’larda diyebiliriz,” ifadelerini kullandı.
Genel Müdür, beşinci nesil bir uçakta bu oranın taşıdığı öneme dikkati çekti. “Beşinci nesil uçak yaptığınız bir noktada yerlilik oranında yüzde 90’lardan bahsediyorsanız, bu çok müthiş bir başarı,” dedi.
Üç prototip 2026’da uçuşa hazırlanıyor
Demiroğlu, esas test faaliyetlerinde kullanılacak ikinci ve üçüncü prototiplerde çalışmaların sürdüğünü aktardı. Prototiplerden ilkinin taksi testlerine başladığını, ikincisinin ise nihai montaj hattına geçtiğini bildirdi.
İki prototipi de 2026 içinde uçuşa hazırlamayı hedeflediklerini belirten Demiroğlu, “Bu sene içerisinde iki tane prototipi yan yana semalarımızda uçarken göreceğiz,” dedi.
Söz konusu prototiplerin öncelikle uçuş zarfının genişletilmesine yönelik testlerde kullanılacağını kaydeden Demiroğlu, ardından silahlı konfigürasyona geçileceğini duyurdu. “Önümüzdeki sene silahlı konfigürasyon gelecek. Bu ikisini önce zarf açma testlerinde kullanacağız. Sonra silahları, sistemleri entegre ettiğimiz bir konfigürasyon karşımıza çıkacak,” diye konuştu. Genel Müdür, gelecek yıl üç KAAN ile yoğun bir test kampanyası yürüteceklerini ekledi.
KAAN yerli motor devreye girene kadar F110 gücü
KAAN yerli motor geliştirme çalışmaları tamamlanana kadar, General Electric’in ürettiği F110-GE-129 turbofan motorları uçağın ilk üretim bloklarına güç verecek. Program kapsamında oluşturulan yol haritasında 80 adet F110-GE-129 motorunun tedariki planlanıyor.
Motor tedarik süreci, Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’ın gündemine de gelmişti. Erdoğan, görüşme öncesinde KAAN’ın motor tedarikini Trump ile yeniden ele alacaklarını açıklamıştı.
ABD Dışişleri Bakanlığı, ilk üretim uçaklarında kullanılmak üzere onlarca F110-GE-129 motorunu kapsayan yaklaşık 705 milyon dolarlık satış paketini 24 Haziran 2026’da Kongreye resmen bildirdi. Kongrenin her iki kanadından satışı durduracak ortak ret kararı çıkmaması üzerine inceleme süreci 10 Temmuz 2026’da tamamlandı. Böylece motor ihracatının önündeki Kongre kaynaklı hukuki süreç sona erdi.
Programda son durum
TUSAŞ’ın geliştirdiği KAAN, ilk uçuşunu 21 Şubat 2024’te gerçekleştirdi. Uçak, 13 dakika süren ilk uçuşunda 8 bin feet irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı. KAAN’ın 6 Mayıs 2024’te yaptığı ikinci uçuş 14 dakika sürdü ve uçak 10 bin feet irtifaya çıktı.
TUSAŞ, 31 Temmuz 2026’da KAAN’ın P1 prototipinin ilk uçuş öncesi yer testlerine başladığını gösteren görüntüleri paylaştı. P0 prototipi uçağın temel uçuş karakteristiklerinin doğrulanması amacıyla geliştirilirken, daha olgun tasarım ve sistemlere sahip P1’in kapsamlı uçuş testlerinde kullanılması planlanıyor. Program kapsamında P2 prototipinin üretim ve entegrasyon faaliyetleri de sürüyor.
KAAN’ın Türk Hava Kuvvetlerine ilk teslimatı için 2028 takvimi korunuyor. 21 metre uzunluğa ve 14 metre kanat açıklığına sahip uçak; düşük görünürlük, dâhilî silah istasyonları, süperseyir ve çok rollü görev kabiliyetleriyle Türk Hava Kuvvetlerinin gelecekteki ana muharip uçağı olarak geliştiriliyor.
Stratejik değerlendirme
KAAN yerli motor hedefinin tutması durumunda Türkiye, beşinci nesil bir savaş uçağını tahrik sistemi dâhil kritik bileşenlerde dışa bağımlılık olmadan üretebilen sınırlı sayıdaki ülke arasına girecek. Yerli tahrik sistemi, ihracat izinlerine ve tedarik takvimlerine bağlı riskleri ortadan kaldırarak programın öngörülebilirliğini artıracak.
Kısa vadede F110-GE-129 motorları ilk üretim bloklarının teslim takvimini güvence altına alırken, yerli motorun 2032’de başlayacak test sürecinin uzun vadeli hedef olarak korunması, Türk Hava Kuvvetlerinin caydırıcılık kabiliyetlerini genişletmeyi amaçlıyor.
