CIA Direktörü John Ratcliffe, Ukrayna güçlerinin başkent dahil Rusya’nın iç bölgelerine yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde Salı günü Moskova’ya önceden duyurulmamış bir ziyaret gerçekleştirdi. Konuya yakın kaynaklara göre bu, bir ABD istihbarat teşkilatı başkanının Rusya’ya yaptığı nadir ziyaretlerden biri oldu.
ABD’li yetkililer ziyareti önceden açıklamadı. Ancak kamuya açık uçuş takip verileri, ABD hükümetine ait bir nakliye uçağının Washington yakınlarındaki Andrews Müşterek Üssü’nden Rusya’nın başkentine hareket ettiğini gösterdi. Flightradar24 verilerine göre uçak, yaklaşık sekiz buçuk saat sonra Moskova’dan ayrıldı.
CIA, Pentagon ve ABD Hava Kuvvetleri sözcüleri yorum yapmaktan kaçındı. Beyaz Saray ise yorum talebine yanıt vermedi. Ratcliffe’in ziyaretinden haberdar olan kişiler, konuşma yetkileri bulunmadığı için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla bilgi verdi.
Ziyaretin amacı ile ABD heyetinde başka üst düzey yetkililerin yer alıp almadığı hemen netleşmedi.
Ratcliffe’in teması, ABD-Rusya ilişkilerinin gerginleştiği bir döneme denk geldi. Savaşın sona ereceğine dair bir işaret bulunmazken, Rusya ve Ukrayna birbirlerinin topraklarına yönelik uzun menzilli saldırılarını artırdı. Bazı analistler, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Baltık ülkelerine veya diğer NATO üyelerine yönelik askeri keşif faaliyetlerini tırmandırarak yeni bir krize yol açabileceği uyarısında bulundu.
İki ülke, İran çatışmasında karşıt saflarda yer alıyor. İran, Moskova’nın Ortadoğu’daki başlıca müttefiki konumunda ve Rusya, bölgedeki ABD askeri varlıklarının konumuna ilişkin hedef belirleme istihbaratını Tahran’la paylaştı. ABD Hazine Bakanlığı Pazartesi günü, İran ekonomisini kuşatmayı amaçlayan kapsamlı bir yaptırım ve diplomatik baskı kampanyası duyurdu.
Kremlin ziyaret konusunda temkinli kaldı. Sözcü Dmitry Peskov, ziyaretin amacına ilişkin soruya, temasın “güvenlik servisleri arasındaki temaslar” kapsamında olduğunu söyledi ve ayrıntı vermekten kaçındı. Peskov, Salı sabahı erken saatlerde Vnukovo Uluslararası Havalimanı’na inen ABD askeri uçağı hakkında Kremlin’in bilgisi bulunmadığını, Rus tarafının bu hafta ABD yönetimi temsilcileriyle görüşme planı olmadığını belirtti.
Ratcliffe’in ziyareti ilk olarak CBS News tarafından haberleştirildi.
Bir CIA direktörünün Moskova’ya yaptığı bilinen son ziyaret, Kasım 2021’de gerçekleşmişti. Dönemin CIA Direktörü William J. Burns, o ziyarette Putin ve üst düzey danışmanlarını Ukrayna’ya saldırmamaları konusunda uyarmış, olası sonuçları açıkça sıralamıştı. Moskova, birkaç hafta içinde tam ölçekli işgali başlatmıştı.
Ratcliffe’in teması, Ukrayna’nın başkent dahil Rusya’ya yönelik uzun menzilli saldırılarının enerji altyapısını ve lojistik tesisleri hedef aldığı, halkta tedirginlik yarattığı bir sırada gerçekleşti. Rusya da hava savunmasındaki açıklardan yararlanarak Ukrayna’nın başkenti Kiev ve diğer bölgelere yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarını yoğunlaştırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, Temmuz ayında Türkiye’de düzenlenen NATO zirvesinde, Ukrayna’nın ABD tasarımı Patriot hava savunma füzelerini kendi topraklarında üretmesi yönündeki uzun süredir devam eden talebini kabul eder görünmüş, ancak daha sonra bu tutumundan geri adım atmıştı.
Moskova’ya inen ABD uçağı, Savunma Bakanlığı’nın en sık kullandığı ağır nakliye platformu olan bir C-17A Globemaster III’tü. Uçak, hassas diplomatik ziyaretlerde özellikle tercih ediliyor; üst düzey isimlerin özel donanımlı araçlar, elektronik ekipman ve destek personelini yanlarında taşımasına imkan tanıyor.
Flightradar24 verilerine göre C-17A, Pazar akşamı Andrews Müşterek Üssü’nden Letonya’nın başkenti Riga’ya havalandı. Uçak, Letonya’da yaklaşık 24 saat bekledikten sonra Salı sabahı Moskova’ya hareket etti ve saat 9’dan kısa süre sonra iniş yaptı.
İkinci bir ABD Hava Kuvvetleri uçağı, üst düzey hükümet yetkililerini taşımak için kullanılan modifiye edilmiş bir iş jeti olan C-40B de Andrews Müşterek Üssü’nden havalanarak C-17A’dan birkaç saat sonra Riga’ya indi. Kamuya açık takip verileri, C-40B’nin Moskova uçuşunda yer almadığını gösterdi.
Salı günü sosyal medyada paylaşılan ve konumu The Washington Post tarafından doğrulanan bir görüntüde, bazıları kırmızı diplomatik plakalı bir araç konvoyunun Moskova’nın merkezindeki Yeni Arbat Caddesi’nde, bir Rus silahlı kuvvetler binasının yakınında doğu yönünde ilerlediği görüldü.
Flightradar24 verilerine göre C-17A, yerel saatle 17.30’dan kısa süre sonra Moskova’dan havalandı ve bir saati aşkın uçuşun ardından Riga’ya indi.
