ABD ve İsrail’in Cumartesi sabahı aylar süren ortak bir planlama neticesinde İran’a yönelik başlattığı kapsamlı askeri operasyon, bölgedeki gerilimi en üst seviyeye taşıdı.
Şu ana kadar bildiklerimiz
- Suudi Arabistan: İran Riyad ve Doğu Bölgesini Hedef Aldı
- İran Savunma Bakanı ve Devrim Muhafızları Komutanı İsrail Saldırılarında Öldürüldü
- Haaretz: İsrail Doğal Gaz Sektöründe Olağanüstü Hal İlanına Hazırlanıyor
- Dışişleri Bakanlığı: Bölgesel Gerilim Küresel İstikrarı Tehdit Ediyor
- Rusya’dan ABD ve İsrail’e Sert Tepki: “Bölge Felaketin Eşiğinde”
- İran’da Okullara Saldırı İddiası: Minab’da Ölü Sayısı 53’e Yükseldi
- İran Devrim Muhafızları İddiası: Katar’daki ABD’ye Ait AN/FPS-132 Radar Sistemi İmha Edildi
- Katar Savunma Bakanlığı: İkinci Füze Dalgası Başarıyla Önlendi
- İran’dan Sert Mesaj: “Ülkeyi Tüm Gücümüzle Savunacağız”
- Kataib Hizbullah’tan ABD Üslerine Saldırı Tehdidi
- İran’ın Bölgedeki Füze Saldırılarında Hedef Alındığı Bildirilen Noktalar
- İran’ın Dini Lideri Hamaney de Hedefler Arasındaydı
- İngiltere: “İran’a Yönelik Saldırılara Katılmadık”
Başlıkların detayları aşağıda..
17:27
Suudi Arabistan: İran Riyad ve Doğu Bölgesini Hedef Aldı
Suudi Arabistan, İran’ın Riyad ile ülkenin doğu bölgesini hedef aldığını doğruladı. Suudi Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırıların hava savunma sistemleri tarafından püskürtüldüğü belirtildi.
Bakanlık açıklamasında, “Bu saldırılar hiçbir gerekçeyle veya hiçbir şekilde haklı gösterilemez” denildi. Açıklamada ayrıca, Suudi Arabistan’ın hava sahası ve topraklarının İran’ı hedef almak için kullanılmasına izin vermeyeceğini daha önce teyit etmesine rağmen saldırıların gerçekleştirildiği vurgulandı.
Yetkililer, saldırılara ilişkin can kaybı ya da hasar durumuna dair ayrıntı paylaşmadı.
Gelişme, Körfez bölgesinde artan gerilimin Suudi Arabistan’ı da doğrudan etkilediğine işaret ediyor.
17:16
İran Savunma Bakanı ve Devrim Muhafızları Komutanı İsrail Saldırılarında Öldürüldü
İsrail’in askeri operasyonlarına aşina iki kaynak ile bir bölgesel kaynak, İran Savunma Bakanı Amir Nasirzadeh ve Devrim Muhafızları Komutanı Muhammed Pakpour’un İsrail saldırılarında hayatını kaybettiğini bildirdi.
Söz konusu iddialar henüz İran makamları tarafından resmi olarak doğrulanmadı. İsrail tarafından da konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Uzmanlar, iddiaların doğrulanması halinde bunun İran’ın askeri ve güvenlik hiyerarşisinde ciddi bir sarsıntıya yol açabileceğini ve bölgedeki gerilimi daha da tırmandırabileceğini belirtiyor.
16:59
Haaretz: İsrail Doğal Gaz Sektöründe Olağanüstü Hal İlanına Hazırlanıyor
İsrail gazetesi Haaretz, ülkenin İran’dan gelebilecek füze saldırılarına karşı hazırlık yaptığı bir dönemde enerji sektörünün “olağanüstü hal moduna” geçmeye başladığını bildirdi.
Habere göre, rafineriler faaliyetlerini azaltırken, doğal gaz altyapısının bir bölümünde geçici durdurmalar uygulanıyor.
Hayfa Rafinerisi Kısmen Kapandı
Haaretz’in aktardığına göre, İsrail’in Bazan Group’a ait Hayfa’daki rafineri tesisleri kısmen kapatıldı. Ayrıca İsrail Enerji Bakanı Eli Cohen’in bazı açık deniz doğal gaz platformlarının geçici olarak durdurulması talimatını verdiği belirtildi.
Gazeteye göre, Cohen’in doğal gaz sektöründe resmen olağanüstü hal ilan etmesi bekleniyor.
Gelişme, enerji altyapısının olası füze saldırılarına karşı korunması amacıyla atılan önleyici adımların bir parçası olarak değerlendiriliyor.
16:53
Dışişleri Bakanlığı: Bölgesel Gerilim Küresel İstikrarı Tehdit Ediyor
Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın üçüncü ülkeleri hedef almasıyla devam eden gelişmelerin, bölgenin geleceğini ve küresel istikrarı riske attığını açıkladı.
Açıklamada, uluslararası hukuka aykırı ve sivillerin hayatını tehdit eden her türlü eylemden derin kaygı duyulduğu belirtilerek, şiddetin tırmanmasına yol açabilecek kışkırtmaların kınandığı ifade edildi. Taraflara saldırılara derhal son verme çağrısı yapıldı.
Ankara, bölgesel sorunların barışçıl yollarla çözülmesi gerektiğini vurgularken, Türkiye’nin arabuluculuk için gerekli desteği vermeye hazır olduğunu bildirdi.
Bakanlık ayrıca, ilgili ülkelerde yaşayan Türk vatandaşlarının güvenliğinin öncelik olduğunu ve bu kapsamda tüm gerekli tedbirlerin alındığını duyurdu.
16:42
Rusya’dan ABD ve İsrail’e Sert Tepki: “Bölge Felaketin Eşiğinde”
Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarını “tehlikeli bir macera” olarak nitelendirerek kınadı. Bakanlık, söz konusu saldırıların bölgede “felaket” riski taşıdığını savundu.
Bakanlığın internet sitesinde yayımlanan açıklamada, ABD ve İsrail’in “bölgeyi insani, ekonomik ve – bu ihtimal göz ardı edilemez – radyolojik bir felaketin eşiğine hızla sürüklediği” ifade edildi.
“Amaç Rejim Değişikliği”
Açıklamada, “Saldırganların niyetleri açık ve nettir: Anayasal düzeni yıkmak ve istenmeyen buldukları bir devletin hükümetini devirmek” denildi.
Moskova, Trump yönetimini de uluslararası istikrarı zayıflatmakla suçladı. Rusya Dışişleri Bakanlığı, “İstikrarı bozan saldırıların seri niteliği özellikle endişe vericidir” değerlendirmesinde bulundu.
İran-Rusya İlişkileri ve Ukrayna Savaşı Bağlantısı
Rusya, İran’ın önemli müttefikleri arasında yer alıyor. Moskova’nın, Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşta insansız hava araçları ve bazı askeri teknolojiler için İran’a dayandığı biliniyor.
Bu hafta, Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan ve İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana Avrupa’daki en büyük ve en ölümcül çatışma olarak tanımlanan tam ölçekli savaş beşinci yılına girdi.
15:28
İran’da Okullara Saldırı İddiası: Minab’da Ölü Sayısı 53’e Yükseldi
İran devlet medyası, İsrail’in ülkenin güneyindeki Hormozgan eyaletine bağlı Minab kentinde bulunan bir kız ilköğretim okuluna düzenlediği saldırıda hayatını kaybedenlerin sayısının 53’e yükseldiğini bildirdi.
Daha önce İranlı bir yerel yetkili, aynı saldırıda en az 24 kişinin öldüğünü açıklamıştı. Devlet medyası ise ilerleyen saatlerde ölü sayısının arttığını duyurdu. Can kayıplarının niteliğine ilişkin ayrıntılı resmi bir liste henüz paylaşılmadı.
İran Dışişleri Bakanı: Minab’daki Kız Okulu Saldırısı “Cevapsız Kalmayacak”
İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, ülkenin güneyindeki Hormozgan eyaletine bağlı Minab kentinde bir kız ilkokuluna düzenlenen saldırının “cevapsız kalmayacağını” açıkladı.
İran’ın resmi haber ajansı IRNA’ya göre saldırıda 53 öğrenci hayatını kaybetti. Araghchi, hayatını kaybedenlerin tamamının “masum çocuklar” olduğunu söyledi.
Saldırıya ilişkin bağımsız kaynaklardan doğrulama yapılmış değil. Olayla ilgili ABD veya İsrail makamlarından da henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Bölgedeki gelişmeler, İran-İsrail hattındaki gerilimin sivil kayıplar üzerinden daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.
Tahran Yakınlarında Okula Saldırı: En Az İki Öğrenci Hayatını Kaybetti
Öte yandan İran’ın yarı resmi Mehr haber ajansı, başkent Tahran’ın doğusundaki bir okula düzenlenen ayrı bir saldırıda en az iki öğrencinin yaşamını yitirdiğini aktardı.
Söz konusu saldırılara ilişkin ABD veya İsrail makamlarından henüz resmi bir açıklama gelmedi. Bağımsız kaynaklardan doğrulama da yapılmış değil.
Bölgedeki gelişmeler, sivil hedeflerin vurulduğu iddiaları nedeniyle uluslararası kamuoyunda yeni bir tartışma başlatabilecek nitelikte görülüyor.
15:24
İran Devrim Muhafızları İddiası: Katar’daki ABD’ye Ait AN/FPS-132 Radar Sistemi İmha Edildi
İran Devrim Muhafızları (IRGC) Halkla İlişkiler birimi, Katar’da konuşlu ve balistik füzeleri izlemek üzere tasarlandığı belirtilen ABD’ye ait AN/FPS-132 erken uyarı radar sisteminin tamamen imha edildiğini iddia etti.
Açıklamada, yaklaşık 5.000 kilometre menzile sahip olduğu belirtilen radarın, balistik füze tehdidini tespit ve takip amacıyla kullanılan gelişmiş bir sistem olduğu ifade edildi. Ancak söz konusu iddia, ABD ya da Katar makamları tarafından henüz doğrulanmadı.
Stratejik Öneme Sahip Erken Uyarı Sistemi
AN/FPS-132 radar sistemi, ABD’nin küresel balistik füze erken uyarı ağının bir parçası olarak biliniyor. Sistem, uzun menzilli füze tehditlerinin tespiti ve izlenmesi amacıyla yüksek güçlü sabit radar altyapısı kullanıyor.
Uzmanlar, bu tür sistemlerin imhasının doğrulanması halinde bölgesel hava ve füze savunma mimarisi açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor.
15:15
Katar Savunma Bakanlığı: İkinci Füze Dalgası Başarıyla Önlendi
Katar Savunma Bakanlığı, ülkeyi hedef alan ikinci füze dalgasının başarıyla önlendiğini açıkladı. Bakanlığın Instagram üzerinden yaptığı açıklamada, saldırıya yönelik tüm tehditlerin etkisiz hale getirildiği belirtildi.
Açıklamada, “Gelen tüm füzeler Katar topraklarına ulaşmadan önlendi ve imha edildi” ifadelerine yer verildi.
Son patlama dalgasının, Katar ve diğer Körfez ülkelerine yönelik çok sayıda füze ateşlenmesinin ardından gerçekleştiği bildirildi.
Önlenen Füzenin Enkazı Yerleşim Bölgesine Düştü
Başkent dışında bir yerleşim bölgesinde, önlenen bir füzenin enkazının düşmesi sonucu dumanların yükseldiği görüldü. Olayda can kaybı ya da hasara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Bölgedeki gelişmeler, Körfez’deki güvenlik riskinin arttığına işaret ederken, hava savunma sistemlerinin etkinliği ve saldırıların kapsamı yakından izleniyor.
“Tam Kapasiteyle Hazırız” Mesajı
Bakanlık, Katar Silahlı Kuvvetlerinin ülkenin güvenliğini sağlamak için “tam yetenek ve kaynaklara” sahip olduğunu vurguladı. Ayrıca Katar’da bulunanlara sakin olmaları ve resmi makamların talimatlarına uymaları çağrısında bulunuldu.
Yetkililer, saldırıya ilişkin can kaybı ya da hasar durumuna dair ek bir bilgi paylaşmadı.
14:54
İran’dan Sert Mesaj: “Ülkeyi Tüm Gücümüzle Savunacağız”
İran, Cumartesi günü yaptığı açıklamada ABD ve İsrail’in saldırılarına karşı ülkeyi “tüm gücüyle” savunmakta tereddüt etmeyeceğini bildirdi. Tahran yönetimi, Trump yönetiminin iki ülke arasındaki müzakereler sürerken saldırı düzenlediğini öne sürdü.
İran Dışişleri Bakanlığı, “saldırganların suçlarını pişman edecek kararlı bir yanıt” verileceğini taahhüt etti. Bakanlık açıklamasında, saldırıların “diplomatik sürecin ortasında” gerçekleştiği vurgulanarak, Haziran ayında ABD’nin üç İran nükleer tesisini bombalamasına atıfta bulunuldu.
Cenevre Görüşmeleri Sonuçsuz Kaldı
ABD ve İranlı yetkililer bu hafta Cenevre’de bir görüşme turu daha gerçekleştirdi ancak somut bir sonuç elde edilemedi. Umman Dışişleri Bakanı Badr Albusaidi, Cuma günü yaptığı açıklamada İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu seyreltmeye ve gelecekte stoklamamaya hazır olduğunu belirterek ilerleme sağlanmaya çalışıldığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise müzakerelerin gidişatından “heyecanlanmadığını” söyledi ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurması gerektiğini yineledi.
İran’dan BM Güvenlik Konseyi’ne Çağrı
Tahran yönetimi, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ni “açık askeri saldırganlık nedeniyle uluslararası barış ve güvenliğin ihlaline karşı acil önlem almaya” çağırdı.
Dışişleri Bakanlığı açıklamasında, “Şimdi vatanı savunma ve düşmanın askeri saldırganlığıyla yüzleşme zamanı” ifadeleri kullanıldı. Açıklamada ayrıca, “Müzakerelere hazır olduğumuz gibi savunma için de her zamankinden daha hazırız” denildi.
14:42
Kataib Hizbullah’tan ABD Üslerine Saldırı Tehdidi
Irak merkezli paramiliter grup Kataib Hizbullah, kendilerine yönelik saldırılara yanıt olarak yakında ABD üslerini hedef almaya başlayacağını açıkladı.
Grup, Irak’ta İran’a yakın silahlı yapılanmalar arasında yer alıyor ve 2014 yılında IŞİD’in hızlı ilerleyişini durdurmak amacıyla kurulan Halk Seferberlik Güçleri (PMF) bünyesindeki en büyük fraksiyonlardan biri olarak biliniyor.
Jurf al-Sakher’de Hava Saldırısı: İki Milis Öldü
Irak’ın güneyinde bulunan ve Jurf al-Nasr olarak da bilinen Jurf al-Sakher üssüne düzenlenen hava saldırısında iki savaşçının hayatını kaybettiği bildirildi.
Saldırının sorumluluğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmazken, bölgede ABD askeri varlığına yönelik gerilimin tırmandığı değerlendiriliyor.
14:30
İran’ın Bölgedeki Füze Saldırılarında Hedef Alındığı Bildirilen Noktalar
İsrail
- Tüm İsrail toprakları hedef alındı.
Bahreyn
- Al-Jufair Üssü
- ABD Beşinci Filo Komuta Merkezi
Katar
- Al-Udeid Hava Üssü
Kuveyt
- Camp Arifjan
- Ahmad Al-Jaber Hava Üssü
- Mubarak Hava Üssü
Birleşik Arap Emirlikleri
- Al Dhafra Hava Üssü
- Jebel Ali Limanı
- Fujairah Hava Üssü
Suudi Arabistan
- Riyad’daki Prince Sultan (Emir Sultan) Üssü
- Tabuk Üssü
- Khamis Mushait Üssü
- Cidde’deki batı askeri üssü
Ürdün
- Muwaffaq Salti Hava Üssü
Irak
- Erbil’de bulunan ABD askeri üssü
Listede yer alan hedeflerin büyük bölümünü ABD kuvvetlerinin konuşlandığı üsler ile Körfez bölgesindeki stratejik askeri tesisler oluşturuyor. Bu durum, İran’ın misilleme stratejisinde ABD askeri varlığını öncelikli hedef olarak belirlediğine işaret ediyor.
Söz konusu hedeflere yönelik saldırıların hasar durumu ve can kaybına ilişkin resmi doğrulamalar ise henüz netleşmiş değil.
14:12
İran’ın Dini Lideri Hamaney de Hedefler Arasındaydı
İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ile “diğer üst düzey İranlı yetkililerin”, Cumartesi günü İran’a yönelik düzenlenen saldırılarda hedef alındığı bildirildi.
The Washington Post’a konuşan ve medyaya açıklama yapma yetkisi olmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, söz konusu isimlerin operasyon kapsamında hedefler arasında yer aldığını aktardı.
Haberde, saldırıların kapsamı ve hedef listesine ilişkin resmi makamlardan henüz doğrulama gelmediği belirtilirken, gelişmenin bölgedeki gerilimi daha da artırabileceği değerlendiriliyor.
İngiltere: “İran’a Yönelik Saldırılara Katılmadık”
İngiliz yetkililer, İran’a yönelik son saldırılara İngiliz ordusunun katılmadığını açıkladı. Ancak açıklamada, ABD’nin Diego Garcia dâhil İngiltere’ye ait üsleri kullanıp kullanmadığı ya da bu konuda bir izin verilip verilmediği konusuna değinilmedi.
Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü, ABD bombardıman uçaklarının konuşlandığı kritik bir askeri tesis olarak biliniyor.
Starmer Ulusal Güvenlik Toplantısı Düzenledi
Yetkililer, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Cumartesi sabahı üst düzey ulusal güvenlik yetkililerini toplantıya çağırarak gelişmeleri değerlendirdiğini bildirdi.
İngiliz makamları, son haftalarda “savunma amaçlı” olarak bölgedeki tesislere ek askeri unsurlar sevk edildiğini açıkladı. Bu kapsamda radar sistemleri, insansız hava aracı (İHA) savunma sistemleri, F-35 savaş uçakları ve yer tabanlı hava savunma sistemlerinin bölgeye konuşlandırıldığı belirtildi.
“Hedeflere Destek Var, Saldırılara Onay Yok”
İngiliz hükümeti, ABD ve İsrail’in yürüttüğü kampanyanın hedeflerini desteklediğini, ancak saldırıları onaylamadığını vurguladı.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir İngiliz yetkili, “İran’ın nükleer silah geliştirmesine asla izin verilmemelidir. Bu nedenle müzakere yoluyla bir çözüme ulaşılması yönündeki çabaları sürekli destekledik” dedi. Yetkili ayrıca, “Daha geniş çaplı bir bölgesel çatışma istemiyoruz” ifadelerini kullandı.
Hükümet, Orta Doğu’daki İngiliz vatandaşlarının güvenliğini sağlamak için çalışmaların sürdüğünü belirterek, İngiliz ordusunun bölgede çeşitli savunma kabiliyetlerine sahip olduğunu ve bu kapasitenin son dönemde güçlendirildiğini açıkladı. “Çıkarlarımızı korumaya hazırız” denildi.
