İran füzeleri ve insansız hava araçlarının tehdidi altındaki Arap ülkeleri, Ukrayna’nın hava savunma alanındaki deneyimini yakından inceliyor. Kiev yönetimi ise Rus insansız hava araçlarına karşı geliştirdiği yeni “özel sektör destekli hava savunması” konseptinin ilk sonuçlarının olumlu olduğunu açıkladı.
Yeni model, ordunun komuta ve kontrolü altında; Ukrayna yapımı önleme insansız hava araçları ile kısa menzilli hava savunma sistemlerinin, özel sektör tarafından işletilmesine dayanıyor.
Dağıtık savunma modeli: Amaç yükü azaltmak
Kiev’e göre bu yaklaşım, yoğun Rus saldırıları karşısında gökyüzünü koruma yükünü hafifletmeyi hedefliyor. Rusya’nın özellikle savunma sanayii tesisleri, drone üretim merkezleri ve kritik altyapıyı hedef alması, Ukrayna’yı üretimi dağıtmaya zorladı. Ancak tüm üretimin dağıtık şekilde yürütülmesi mümkün değil.
Bu nedenle geliştirilen sistem; önleme drone’ları, otomatik makineli tüfek kuleleri ve Kısa menzilli hava savunma unsurları gibi çözümleri bir araya getiriyor.
Yetkililer, sistemlerin gönüllüler tarafından işletilmesinin cephedeki asker ihtiyacını da azalttığını vurguluyor.
Fedorov: Sistem sahada aktif
Ukrayna Savunma Bakanı Mykhailo Fedorov, projenin halihazırda uygulamada olduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı:“Özel sektörün hava savunmasına dahil edilmesine yönelik deneysel proje uygulanıyor ve ilk sonuçlar alındı.”
Fedorov, projeye katılan şirketlerden birinin kendi hava savunma birimini kurduğunu ve Harkiv bölgesinde Shahed ve Zala tipi birçok insansız hava aracının düşürüldüğünü açıkladı.
Toplamda 13 şirketin daha hazırlık sürecinde olduğu belirtildi.
Tek merkezden yönetim: En kritik unsur
Özel sektör tarafından işletilen hava savunma unsurları, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin merkezi komuta sistemine entegre edilmiş durumda.Bu sayede “Dost ateşi” riski azaltılıyor, sensör ve atıcı koordinasyonu sağlanıyor ve hava savunma kapasitesi hızlı şekilde artırılıyor.
Fedorov’a göre bu model, cephedeki birliklere ek yük getirmeden sistematik bir çözüm sunuyor.
Sahada kullanılan sistemler
Resmi olarak tüm sistemler açıklanmasa da paylaşılan görüntülerde şu unsurlar öne çıkıyor:
Wild Hornet Sting önleme drone’ları
Sky Sentinel otomatik hava savunma kuleleri
Ağır makineli tüfekle donatılmış 360° dönebilen sistemler
Programın yasal ve operasyonel çerçevesi
Program, Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko tarafından duyuruldu.Buna göre kritik altyapı işletmeleri hava savunma grubu kurabiliyor. Personel, Savunma Bakanlığı tarafından eğitilip sertifikalandırılıyor. Silah ve mühimmat devlet tarafından geçici olarak tahsis ediliyor.
Kullanılan sistemler, aktif cephe birliklerinde kullanılmayan envanterden seçiliyor.
Neden bu modele ihtiyaç duyuldu?
Rusya’nın yoğun saldırıları, özellikle Shahed tipi drone’lar ve füzeler üzerinden Ukrayna’nın hava savunma stoklarını ciddi şekilde tüketti. Yüksek maliyetli sistemler (örneğin Patriot önleyicileri) yerine daha ucuz ve ölçeklenebilir çözümler arayışı bu modeli ortaya çıkardı.
İhracat potansiyeli ve üretim kapasitesi
Ukrayna, önleme drone üretimini hızla artırıyor. Ocak ayında 40.000 önleyici drone üretildi. Günlük üretim kapasitesi 2.000 adede kadar çıkabilir. İç ihtiyaç 1.000 adet seviyesinde bu da teorik olarak ihracat için önemli bir kapasite oluşturyor.
Uzmanlar uyarıyor: Riskler var
Askeri uzmanlar, sistemin uygulanabilir olduğunu ancak ciddi riskler barındırdığını belirtiyor. Komuta-kontrol karmaşası, mühimmat israfı ve koordinasyon eksikliği gösteriliyor. Ayrıca bu modelin uluslararası entegrasyonu zorlaştırabileceğini vurguluyor.
Henüz erken aşamada
Ukrayna’nın özel sektör hava savunma modeli hâlâ başlangıç aşamasında. Sistem; fabrikalar, enerji tesisleri ve rafinerilerin korunmasında etkinliğini henüz tam olarak kanıtlamış değil.
Ancak Ukrayna’nın savaş sahasında geliştirdiği yenilikçi çözümler göz önüne alındığında, bu modelin küresel ölçekte dikkat çekmeye devam etmesi bekleniyor.
