SON GELİŞMELER
- Trump Ültimatomu Piyasaları Sarstı: Avustralya Borsasında 60 Milyar Dolarlık Kayıp
- İran’dan Sert Uyarı: Enerji ve Su Altyapısı Hedefte, Hürmüz Kapanabilir
- IEA Başkanı Birol: Mevcut Kriz, 1970’lerin Petrol Şoklarından Daha Ağır
- NATO: İran’ın Kıtalararası Füze İddiası Doğrulanamadı
- Irak’ta Zafer Kampı ve PMF Karargâhı Hedef Alındı
- Katar’da helikopter kazası: 1 Türk askeri ve 2 ASELSAN personeli şehit oldu
- Trump’tan İran’a 48 Saatlik Ültimatom: “Hürmüz Açılmazsa Enerji Santrallerini Vururuz”
MAR-23-05:38
IEA Başkanı Birol: Mevcut Kriz, 1970’lerin Petrol Şoklarından Daha Ağır
Fatih Birol, küresel enerji krizinin boyutunun, 1970’lerde yaşanan petrol şoklarının toplamından daha ağır olduğunu söyledi.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Birol, Avustralya Ulusal Basın Kulübü’nde yaptığı konuşmada, “dünyanın karşı karşıya olduğu sorunun ciddiyetinin yeterince anlaşılmadığını” vurguladı.
“Günde 11 Milyon Varil Kaybediyoruz”
Birol, 1973 ve 1979 petrol krizlerinde küresel arzın her birinde yaklaşık günde 5 milyon varil, toplamda ise 10 milyon varil azaldığını hatırlattı.
Birol, “Bugün ise yaklaşık 11 milyon varil kayıp söz konusu. Bu, iki büyük petrol krizinin toplamından daha fazla,” dedi.
Gaz Piyasasında Da Şok Derinleşti
Birol, enerji krizinin yalnızca petrolle sınırlı olmadığını belirterek, doğal gaz piyasasında da ciddi kayıplar yaşandığını ifade etti. Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası yaklaşık 75 milyar metreküp (BCM) gaz arzı kaybı yaşandı. Mevcut krizle birlikte bu rakamın 140 BCM’ye ulaştığı belirtildi Bu durum, gaz piyasasında kayıpların neredeyse iki katına çıktığını gösteriyor.
Birol, mevcut tabloyu şu sözlerle özetledi:“Bugünkü kriz, iki büyük petrol şoku ile bir gaz krizinin birleşimi gibi.”
Ekonomiye Zincirleme Etki
IEA Başkanı, krizin yalnızca enerji sektörünü değil, aynı zamanda petrokimya üretimi, gübre tedariki, sanayi üretimi gibi küresel ekonominin temel alanlarını da ciddi şekilde etkilediğini belirtti. Uzmanlara göre bu durum, uzun vadeli ve kalıcı ekonomik etkiler yaratabilir.
MAR-23-04:22
İran’dan Sert Uyarı: Enerji ve Su Altyapısı Hedefte, Hürmüz Kapanabilir
İran, ABD’nin enerji santrallerine yönelik olası saldırılarına karşılık olarak Basra Körfezi genelinde enerji ve su altyapısını hedef alabileceği uyarısında bulundu. Açıklamalar, Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için verdiği 48 saatlik ültimatomun ardından geldi ve bölgede geniş çaplı bir insani ve ekonomik kriz ihtimalini gündeme taşıdı.
Tahran yönetimi, enerji altyapısına yönelik herhangi bir saldırının yalnızca İran’ı değil, Körfez ülkelerini de ciddi şekilde etkileyeceğini vurguluyor. Bölgedeki birçok ülke içme suyunu büyük ölçüde deniz suyunun arıtılması (desalinasyon) ile sağlarken, bu tesisler yüksek elektrik tüketimi nedeniyle doğrudan enerji altyapısına bağımlı bulunuyor. Uzmanlara göre, enerji santrallerinin hedef alınması durumunda desalinasyon tesislerinin devre dışı kalması, milyonlarca insanın suya erişimini riske atabilir.
Gerilim, yalnızca insani boyutla sınırlı değil. İranlı yetkililer, böyle bir senaryoda Hürmüz Boğazı’nın tamamen kapatılacağını açıkça dile getirdi. İran Devrim Muhafızları, boğazın ancak İran’daki enerji altyapısının yeniden inşa edilmesi halinde açılacağını belirtti. Küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık %20’sinin geçtiği bu kritik su yolunun kapanması, enerji piyasalarında ciddi arz şoklarına yol açabilir.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da, enerji tesislerine yönelik saldırıların bölgedeki kritik altyapıları “geri dönüşü olmayan şekilde” hedef haline getireceğini söyledi. Bu açıklamalar, enerji savaşının su güvenliği krizine dönüşebileceği yönündeki endişeleri artırdı.
Analistler, tarafların karşılıklı tehditlerinin, çatışmayı yalnızca askeri alandan çıkararak enerji ve altyapı üzerinden daha geniş bir bölgesel krize dönüştürme riski taşıdığına dikkat çekiyor. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapanması, küresel petrol fiyatlarında keskin artışlara ve tedarik zincirlerinde ciddi bozulmalara yol açabilir.
MAR-23-03:34
Trump Ültimatomu Piyasaları Sarstı: Avustralya Borsasında 60 Milyar Dolarlık Kayıp
Yatırımcılar Donald Trump’ın İran’a verdiği ültimatomu değerlendirirken, Avustralya borsası sert düşüş yaşadı.
ABD ile İran arasında enerji altyapısını hedef alma tehditlerinin karşılıklı olarak artmasının ardından, piyasa açılışında hisse senetlerinden yaklaşık 60 milyar dolar silindi.
ASX 200 Sert Düştü
Avustralya’nın referans endeksi S&P/ASX 200, açılıştan kısa süre sonra %1,8 geriledi. Endeksin, Orta Doğu’daki çatışmaların başlamasından bu yana %10 düşerek teknik olarak “piyasa düzeltmesi” bölgesine girdiği belirtildi.
Satış dalgası, Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Tahran’a verdiği 48 saatlik ültimatomun ortasında gerçekleşti. Pepperstone araştırma başkanı Chris Weston, ültimatomun piyasa yönünü belirleyeceğini söyledi. Weston’a göre, sürenin dolması halinde odak noktası, ABD’nin İran’a karşı atacağı adımların kapsamına ve İran’ın özellikle ABD üsleri ve müttefiklerine vereceği karşılığa kayacak.
Yatırımcılar başlangıçta İran’a yönelik saldırıları büyük ölçüde göz ardı etmişti. Ancak piyasa havası, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda enerji akışını güvence altına alacak net bir çıkış stratejisine sahip olmadığına dair endişeler nedeniyle bozuldu.
Enerji Fiyatları Baskıyı Artırıyor
Piyasalardaki dalgalanma, petrol fiyatlarındaki sert hareketlerle daha da derinleşti. Yükselen enerji fiyatlarının küresel enflasyonu artırması, hisse senedi piyasaları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Analistlere göre, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek uzun süreli bir kesinti, küresel petrol arzını daraltabilir, enflasyonu hızlandırabilir ve riskli varlıklardan kaçışı artırabilir.
