SON GELİŞMELER
- ABD-İran ateşkesi: Trump saldırıları askıya aldı
- AP: İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret alabilecek
- Trump’tan İran’a son saatlerde sert tehdit: “Bu gece bir medeniyet yok olabilir”
ABD-İran ateşkesi: Trump saldırıları askıya aldı
ABD Başkanı Donald Trump, İran’a yönelik planlanan geniş çaplı saldırıları iki hafta süreyle askıya aldığını duyurdu. Trump, bu kararın İran’ın Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğini yeniden açmasına bağlı olduğunu belirterek süreci “iki taraflı ateşkes” olarak tanımladı.
Trump, Truth Social’da yaptığı açıklamada, İran’dan uygulanabilir bir ateşkes önerisi aldıklarını ve tarafların “uzun vadeli barışa çok yakın” olduğunu söyledi.
Ateşkese rağmen sahada çatışma sürüyor
Geçici ateşkes açıklamasına rağmen bölgede gerilim devam etti. İsrailli bir askeri yetkili, Tel Aviv’in ateşkese razı olduğuna dair ABD’den bilgi gelmesine rağmen İran’a yönelik saldırıların sürdüğünü belirtti.
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ise, ateşkes açıklamasının hemen ardından İran’dan füze saldırısı uyarısı yapıldığını duyurdu.
Bölgesel ve diplomatik destek
Mısır Dışişleri Bakanlığı, ateşkesi “diplomasi için önemli bir fırsat” olarak nitelendirerek taraflara askeri operasyonları durdurma çağrısı yaptı.
Shehbaz Sharif ise ABD ve İran’ın müttefikleriyle birlikte “derhal yürürlüğe girecek” bir ateşkes üzerinde anlaştığını açıkladı. Sharif, tarafları Cuma günü İslamabad’da yapılacak görüşmelere davet etti.
Enerji ve piyasalar üzerindeki etkiler
Ateşkes beklentisi, küresel piyasalarda güçlü bir iyimserlik yarattı. ABD ham petrolü yaklaşık %9 düşüşle varil başına 103 dolara gerilerken, hisse senedi vadeli işlemleri yükseldi ve tahviller değer kazandı.
Uzmanlar, iki haftalık ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya zemin hazırlaması halinde Körfez bölgesinden petrol ve doğal gaz ihracatının yeniden hız kazanabileceğini belirtiyor.
Hürmüz için güvenli geçiş mesajı
İran, ateşkes süresi boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemiler için güvenli geçişin sağlanacağını açıkladı. Bu sürenin, ABD ile yürütülecek müzakereler için kullanılacağı ifade edildi.
Ancak ateşkesin kapsamı ve uygulanmasına ilişkin detayların henüz netleşmediği bildirildi.
AP: İran ve Umman, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret alabilecek
Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık ateşkes anlaşmasının bir parçası olarak, İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden ücret almasına izin verileceği bildirildi.
Associated Press (AP), konuya yakın ismi açıklanmayan bir yetkiliye dayandırdığı haberinde, İran’ın elde edeceği geliri yeniden inşa faaliyetlerinde kullanmayı planladığını aktardı. Aynı kaynak, Umman’ın bu gelirleri nasıl kullanacağının ise henüz netleşmediğini söyledi.
Yetkili, müzakerelere doğrudan katıldığını ancak iç görüşmeleri kamuoyuna açıklama yetkisi bulunmadığı için isminin gizli tutulmasını istedi.
Stratejik su yolu ve yeni düzenleme
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip bir geçiş noktası olarak öne çıkıyor. İran ve Umman, boğaz üzerinde kıyıdaş ülkeler olarak belirli egemenlik haklarına sahip bulunuyor.
Söz konusu düzenlemenin, ateşkes sürecinde deniz trafiğinin yeniden güvenli şekilde işlemesini sağlarken, bölgedeki ekonomik ve siyasi dengeleri de etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Detaylar belirsiz
Ateşkes anlaşmasının kapsamı ve geçiş ücretlerinin nasıl uygulanacağına ilişkin teknik detaylar henüz açıklanmadı. Bilgi, bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmış değil.
Irak’taki İslami Direniş, iki haftalık ateşkes ilan etti
İran destekli silahlı grupların çatı yapılanması olarak bilinen Irak’taki İslami Direniş, ABD ile İran arasında sağlanan ateşkesin ardından faaliyetlerini iki hafta süreyle askıya alacağını duyurdu.
Grup tarafından yapılan açıklamada, kararın Irak’ta ve bölgenin genelinde geçerli olacağı belirtilirken, ateşkes süresince askeri operasyonların durdurulacağı ifade edildi.
Bölgesel gerilimde geçici düşüş
Söz konusu adım, ABD-İran hattında varılan geçici ateşkesin sahadaki yansımalarından biri olarak değerlendiriliyor. Analistler, İran destekli grupların faaliyetlerini durdurmasının, özellikle Irak ve Suriye’deki güvenlik risklerini kısa vadede azaltabileceğini belirtiyor.
