SON GELİŞMELER
- Trump: İran’daki kurtarma operasyonuna orduda itiraz vardı; Hürmüz için son tarih sürüyor
- İran’dan ateşkese ret: “Geçici değil, kalıcı barış istiyoruz”
- ABD-İran barış planı masada: Ateşkes için kritik saatler
- Tahran’a gece saldırıları: İran medyasına göre en az 6 çocuk hayatını kaybetti
- İran, geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nı açmayı reddetti
- İran, Kuveyt’teki Bubiyan Adası’nda ABD güçlerini hedef aldığını açıkladı
- ABD, İran’da düşen F-15’in kayıp mürettebatını kurtardı
Trump: İran’daki kurtarma operasyonuna orduda itiraz vardı; Hürmüz için son tarih sürüyor
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da düşen F-15E Strike Eagle mürettebatını kurtarmaya yönelik operasyonun ABD ordusu içinde tartışmalara yol açtığını söyledi.
Trump, Pazartesi günü yaptığı açıklamada, bazı askeri danışmanların operasyonun yüksek riskleri nedeniyle göreve karşı çıktığını belirterek, “Herkes aynı fikirde değildi… yüzlerce kişi hayatını kaybedebilirdi” dedi. Buna karşın, Savunma Bakanı Pete Hegseth ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in operasyonu desteklediğini ifade etti.
Başkan, operasyonun büyüklüğüne ilişkin detayların gizli tutulduğunu belirtirken, kurtarma görevine “yüzlerce” personelin katıldığını söyledi.
Kurtarma operasyonu ve risk tartışması
ABD’li yetkililere göre, İran içlerinde gerçekleştirilen operasyon, son yılların en riskli arama-kurtarma görevlerinden biri olarak değerlendiriliyor. Trump, görev öncesinde “çok tehlikeli” olduğu yönünde uyarıldığını ancak operasyonu onayladığını belirtti.
Trump, İran’da düşen F-15E Strike Eagle uçağının ikinci mürettebat üyesinin kurtarılmasını “çok tarihi” olarak nitelendirdi.
Başkan, ABD güçlerinin “hiçbir Amerikalıyı geride bırakmama” ilkesi doğrultusunda hareket ettiğini belirterek, kurtarma operasyonu sırasında ekiplerin yoğun düşman ateşi altında kaldığını ve bir helikopterin hasar gördüğünü söyledi.
Trump, operasyona 155 hava platformunun katıldığını, bunlar arasında bombardıman uçakları, savaş uçakları, yakıt ikmal uçakları ve kurtarma unsurlarının bulunduğunu ifade etti. Yetkililere göre, yaklaşık 48 saat süren operasyon kayıp verilmeden tamamlandı.
İran ve müzakere süreci
Trump, aynı basın toplantısında İran’ın müzakerelerde “aktif ve istekli bir katılımcı” olduğunu söyledi ancak ateşkes konusunda detay vermekten kaçındı.
ABD’nin, arabulucular üzerinden yürüttüğü görüşmelerin sürdüğünü belirten Trump, “İşler yolunda gidiyor gibi görünüyor, ama bekleyip göreceğiz” dedi. Görüşmelere ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve özel temsilci Steve Witkoff’un da dahil olduğu ifade edildi.
Hürmüz Boğazı için kritik son tarih
Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için İran’a Salı günü yerel saatle 20:00’ye kadar süre tanıdığını yineledi.
Başkan, boğazın açılmasının herhangi bir anlaşmanın temel unsurlarından biri olması gerektiğini vurgulayarak, enerji ve ticaret akışının yeniden başlamasının öncelik olduğunu söyledi.
Trump ayrıca, ABD’nin bu kritik su yolundan geçen gemilerden geçiş ücreti alması gerektiğini öne sürerek, “Kazanan biziz” ifadesini kullandı.
Sert söylem ve tartışmalı açıklamalar
Trump, İran’daki sivil altyapıya yönelik olası saldırılar konusunda gelen eleştirilere yanıt verirken, İran halkının “özgürlük için acı çekmeye hazır olduğunu” savundu.
Bu açıklamalar, sivil altyapının hedef alınmasının uluslararası hukuk açısından tartışmalı olabileceği yönündeki eleştirilerin arttığı bir dönemde geldi.
İran’a altyapı tehdidi
Trump, İran’ın belirlenen süre içinde anlaşmaya varmaması halinde ülkenin enerji ve ulaşım altyapısının hedef alınacağını yineledi.
Başkan, İran’daki elektrik santralleri ve köprülerin “saatler içinde yok edilebileceğini” belirterek, geniş çaplı bir saldırının kısa sürede gerçekleştirilebileceğini söyledi.
NATO ve bölgesel gerilim
Trump, bazı NATO üyelerinin ABD’ye destek vermediğini belirterek ittifakı eleştirdi ve ABD’nin ittifak olmadan da hareket edebileceğini söyledi.
Öte yandan sahadaki çatışmalar sürerken, taraflar arasında dolaylı diplomatik temasların devam ettiği ancak henüz somut bir ilerleme sağlanamadığı bildiriliyor.
İran, Trump’ın ‘cehennem’ ültimatomu öncesi ateşkes teklifini reddetti
ABD ile İran arasında beş haftadır süren çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik temaslar sürerken, Tahran yönetimi geçici ateşkes teklifini reddetti ve savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesi gerektiğini vurguladı.
İran’ın resmi haber ajansı IRNA, Tahran’ın ABD’nin önerisine yanıtını Pakistan aracılığıyla ilettiğini ve ateşkes planını mevcut haliyle kabul etmediğini bildirdi.
Ajansa göre İran, çatışmanın tamamen sona erdirilmesini, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişi garanti altına alacak bir protokol oluşturulmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve yeniden inşa sürecini içeren 10 maddelik bir çerçeve sundu.
Hürmüz konusunda geri adım yok
İranlı yetkililer, geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nın derhal yeniden açılmasına yönelik baskıları reddederken, Washington’un kalıcı bir çözüm için yeterli iradeyi göstermediğini savundu.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Salı günü yerel saatle 20:00’ye kadar boğazda deniz trafiğini yeniden başlatacak bir anlaşmaya varamaması halinde sert askeri karşılık verileceği uyarısında bulundu.
Trump’ın “cehennem” ifadesiyle dile getirdiği tehdit, küresel enerji tedarikinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda tansiyonu daha da yükseltti.
ABD-İran barış planı masada: Ateşkes için kritik saatler
ABD ve İran, beş haftadır süren çatışmayı sona erdirebilecek bir planı değerlendirirken, ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için Salı gününe kadar süre tanıdı.
Trump, İran’ın bu süre içinde küresel enerji tedariki açısından kritik öneme sahip boğazda deniz trafiğini yeniden başlatacak bir anlaşmaya varamaması halinde yeni saldırılar düzenleyeceği uyarısında bulundu.
Pakistan arabuluculuğunda ateşkes planı
Konuya yakın kaynaklara göre, Pakistan’ın arabuluculuğunda hazırlanan plan, derhal ateşkes sağlanmasını ve ardından 15–20 gün içinde daha kapsamlı bir anlaşma için müzakerelere başlanmasını öngörüyor.
Kaynaklar, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD özel temsilcisi Steve Witkoff ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Araqchi ile gece boyunca temas halinde olduğunu belirtti.
İran’dan “geçici ateşkes” şartına ret
İranlı üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran’ın geçici ateşkes karşılığında boğazı açmayı reddettiğini ve dış baskı ya da zaman sınırlaması kabul etmeyeceğini söyledi. Yetkili ayrıca Washington’un kalıcı bir ateşkese hazır olmadığı görüşünü dile getirdi.
ABD, İsrail ve bölgesel kaynaklara dayandırılan haberlere göre taraflar, savaşın kalıcı olarak sona ermesine zemin hazırlayabilecek iki aşamalı bir plan kapsamında yaklaşık 45 günlük ateşkesi de değerlendiriyor.
Tahran’a gece saldırıları: İran medyasına göre en az 6 çocuk hayatını kaybetti
İran devlet medyası, gece boyunca Tahran’a düzenlenen hava saldırılarında 10 yaşın altındaki en az altı çocuğun hayatını kaybettiğini bildirdi.
Yarı resmi Mehr Haber Ajansı’nın aktardığına göre, saldırılar İran’a yönelik İsrail ve ABD operasyonları kapsamında gerçekleşti. Aynı haberde, başkentin doğusundaki konut bölgelerinde düzenlenen saldırılarda dört kişinin öldüğü, yedi kişinin yaralandığı belirtildi.
Fars Haber Ajansı’na göre ise, Tahran’ın güneybatısındaki Baharestan ilçesinde iki konut binasına düzenlenen saldırıda en az 13 kişi yaşamını yitirdi. Yetkililer, enkaz altında kalanlar için arama-kurtarma çalışmalarının sürdüğünü açıkladı.
Enkaz altında arama sürüyor
İran Kızılayı tarafından paylaşılan görüntülerde, kurtarma ekiplerinin bir yerleşim alanında enkaz altında kalanları aradığı görüldü. Görüntülerin kesin konumu ve çekim zamanı bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.
Devlet medyasına ait videolarda, Baharestan ve Tahran’ın doğusunda ağır hasar gören binalar ve arama-kurtarma çalışmalarına katılan ekipler yer aldı.
Üniversite yakınında saldırı
Sosyal medyada yayılan bir videoda, Şerif Teknoloji Üniversitesi yakınlarında bir saldırının ardından oluşan hasar görüntülendi. Bağımsız kaynaklar videodaki yapıların uydu görüntüleriyle eşleştirilmesi sonucu konumun doğrulandığını bildirdi.
İsrail’den “saldırı dalgası” açıklaması
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Pazartesi sabahı erken saatlerde yaptığı kısa açıklamada, Tahran’daki hedeflere yönelik bir “saldırı dalgası” düzenlediğini duyurdu.
Saldırılara ilişkin bağımsız doğrulama henüz yapılamazken, can kaybı ve hasara dair bilgiler büyük ölçüde İran devlet medyasına dayanıyor.
İran, geçici ateşkes karşılığında Hürmüz Boğazı’nı açmayı reddetti
İranlı üst düzey bir yetkili, Reuters’a yaptığı açıklamada, Tahran yönetiminin “geçici ateşkes” karşılığında Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı reddettiğini söyledi.
Yetkili, İran’ın Washington’un kalıcı bir ateşkese hazır olmadığı kanaatinde olduğunu belirterek, bu koşullarda boğazın açılmasının gündemde olmadığını ifade etti.
Aynı yetkili, Pakistan tarafından sunulan acil ateşkes önerisinin Tahran tarafından alındığını ve değerlendirme sürecinin sürdüğünü doğruladı. Ancak İran’ın, karar alması için dış baskı veya zaman sınırlaması kabul etmeyeceğini vurguladı.
Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı, mevcut çatışmada kritik bir stratejik unsur olarak öne çıkıyor.
İran, Kuveyt’teki Bubiyan Adası’nda ABD güçlerini hedef aldığını açıkladı
İran, Kuveyt’e bağlı Bubiyan Adası’nda bulunan ABD güçlerini hedef aldığını açıkladı. İran devlet medyasında yayımlanan video mesajda konuşan Hatemu’l-Enbiya Merkez Karargâhı sözcüsü İbrahim Zülfikari, saldırının insansız hava araçlarıyla gerçekleştirildiğini belirtti.
Zülfikari, İran’a ait İHA’ların adadaki uydu sistemleri ve mühimmat depolarını hedef aldığını, ABD güçlerinin daha önce defalarca saldırıya uğradığı Arifjan Kampı’ndan Bubiyan Adası’na kaydırıldığını öne sürdü.
Kuveyt makamları ise İran’ın saldırısının ardından ülkenin kuzeyindeki bir yerleşim bölgesine düşen enkaz nedeniyle altı kişinin yaralandığını açıkladı.
Basra Körfezi’nin kuzeybatısında yer alan Bubiyan Adası, Kuveyt’in en büyük kıyı adası olarak biliniyor ve stratejik konumu nedeniyle askeri açıdan önem taşıyor.
Saldırıya ilişkin ABD tarafından henüz resmi bir açıklama yapılmazken, olayın bağımsız kaynaklarca doğrulanmadığı bildirildi.
ABD-İSRAİL-İRAN KRİZİ-38.GÜN
