NATO, önümüzdeki beş yıl içinde insansız hava aracı (İHA) karşıtı yeteneklere 40 milyar ABD dolarından fazla yatırım yapacağını açıkladı. Genel Sekreter Mark Rutte, ittifakın Savunma Sanayii Forumu’nda tanıttığı “Drone Edge Girişimi” kapsamında müttefiklerin 2027 sonuna kadar nitelikli İHA operatörü sayısını beş kat artırmayı taahhüt ettiğini bildirdi.
Rutte, İHA’ların modern savaşın niteliğini kökten değiştirdiğini belirterek, Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmalarla müttefik topraklarında artan ihlallere dikkat çekti. Genel Sekreter, “Bir milyar vatandaşımızı insansız hava araçlarının tüm tehdit yelpazesine karşı koruyoruz” dedi.
Girişim kapsamında NATO, hükümetler ile sanayi arasındaki işbirliğini geliştirmek ve İHA karşıtı teknolojilerin büyük ölçekli tedarikini hızlandırmak amacıyla bir “İnsansız Hava Aracı Karşıtı Pazar Yeri” kuruyor. NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA), müttefikler adına gözetleme amaçlı İHA yeteneklerine yönelik yüz milyonlarca avroluk tedarik programlarını denetleyecek.
NATO ayrıca, Avrupa Uçuş Eğitimi (NFTE) programıyla İHA eğitim kapasitesini genişletiyor. Finlandiya, Fransa ve İsveç’in katılımıyla programdaki müttefik sayısı 20’ye, ağ ise sekiz NATO ülkesindeki 16 uçuş eğitim merkezine ulaştı.
Vuruş kabiliyetlerine 1,6 milyar dolarlık paket
Forumun ikinci bölümünde NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Šekerinska, ittifakın uzun menzilli hassas vuruş yeteneklerini güçlendirmeye yönelik girişimleri açıkladı. Toplam yaklaşık 1,6 milyar dolar değerindeki paket, caydırıcılık ve kolektif savunma duruşunu desteklemeyi amaçlıyor.
Danimarka, Fransa, İtalya, Norveç, Türkiye ve Birleşik Krallık’ın yer aldığı Kara Tabanlı Hassas Vuruş Yüksek Görünürlük Projesi kapsamında altı müttefik, uygun maliyetli kara tabanlı seyir ve balistik füzeleri büyük ölçekte geliştirip üretmek üzere güçlerini birleştirdi.
İkinci girişim, Kanada, Çekya, Finlandiya, Yunanistan, Slovakya ve İsveç’in katıldığı “Genel NATO 155 mm Dolaylı Ateş Mermisi” prototipinin geliştirilmesine odaklanıyor. Proje, birlikte çalışabilirliği artırırken müttefikler arasında endüstriyel üretimi genişletmeyi hedefliyor.
Ev sahibi ülke Türkiye, ittifakın uzun menzilli hassas vuruş yeteneklerini güçlendirmek üzere önemli sayıda ROKETSAN yapımı ATMACA kara tabanlı uzun menzilli seyir füzesi tedarik etme taahhüdünde bulundu.
Šekerinska, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın uzun menzilli hassas vuruşun önemini ortaya koyduğunu, aynı zamanda yüksek yoğunluklu operasyonlarda mühimmat stoklarının ne kadar hızlı tükenebileceğini gösterdiğini kaydetti. Genel Sekreter Yardımcısı, “Üretimi genişletmeli, tedariki hızlandırmalı ve müttefik silahlı kuvvetlerin ihtiyaç duydukları yeteneklere sahip olmalarını sağlamalıyız” dedi.
Sanayi işbirliği için ‘yeni sayfa’
Rutte, üçüncü bölümde NATO ile savunma sanayii arasındaki ortaklığı güçlendirmeye yönelik girişimleri tanıttı. Genel Sekreter, “NATO sanayi ortakları olmadan kendini savunamaz” ifadesini kullandı.
Şirketlerin ittifakla işbirliği için tek giriş noktası olarak tasarlanan “NATO Front Door for Industry” dijital platformu devreye alındı. Tedarik fırsatlarına erişimi kolaylaştırmayı ve şeffaflığı artırmayı amaçlayan platformun 2027’de tam operasyonel kapasiteye ulaşması hedefleniyor.
Rutte ayrıca, sınır ötesi üretimi ölçeklendirmek üzere kullanılmayan üretim kapasitesini genişleme arayışındaki şirketlerle eşleştirecek “NATO Engine” girişimini duyurdu. Genel Sekreter, hiçbir müttefikin hava savunma ve uzun menzilli vuruş silahları gibi kritik yeteneklerdeki artan talebi tek başına karşılayacak sanayi kapasitesine sahip olmadığını vurguladı.
Forumda, Deniz Vuruş Füzeleri (NSM), Müşterek Vuruş Füzeleri (JSM) ve Küçük Çaplı Bombaları (SDB) kapsayan yeni çok uluslu tedarik koalisyonları açıklandı. Programlarda Kongsberg, Raytheon, Boeing ve RWM Italia gibi sanayi ortakları yer alıyor.
Rutte, ABD’nin önde gelen savunma şirketleri Anduril, Boeing, General Dynamics Land Systems, Lockheed Martin ve Raytheon ile Avrupalı Diehl, PGZ ve Rheinmetall arasında imzalanan bir dizi endüstriyel işbirliği anlaşmasını da duyurdu. Anlaşmalar; M1 Abrams tankları, AMRAAM havadan havaya füzeleri, ATACMS taktik füzeleri, Barracuda-500M gezici mühimmat, Küçük Çaplı Bombalar ve Stinger hava savunma füzelerinin Avrupa’daki üretimini ve sürdürülebilirliğini genişletecek.
Genel Sekreter, anlaşmaları “önemli bir dönüm noktası” olarak nitelendirerek, “Birlikte çalıştığımızda daha güçlüyüz” dedi.
